zas_wtykowy_lux.pdf

Zasilacz (prostownik) na pracŕ do szko│y...

Proponuje zrobiŠ co z cyfrˇwki bo jest │atwiejsza ni┐ analogˇwka. Je┐eli temat zasilacza masz narzucony to mo┐esz na pocz▒tek wykonaŠ prosty wg schematu via Picia . A pˇ╝niej dorˇb sobie taki bajerek co sie woltomierzem cyfrowym zowie.Do│▒czam fajny projekcik z EP.


Z asilacz wtyczkowy "LUX"
P R OJ E K T Y

Zasilacz wtyczkowy
"LUX"
kit AVT-473

A+wi═c mamy kolejny
zasilacz, w+dodatku podobny
do opisanego w+jednym
z+poprzednich numer?w EP.
Nie mog?em si═ jednak
oprze? pokusie, aby nie
zaprezentowa? Czytelnikom
naprawd═ bardzo fajnego
uk?adu. Jest to miniaturowy
zasilacz ?wtyczkowyţ
wyposa?ony we wszystkie
atrybuty ?doros?egoţ zasilacza
warsztatowego: pomiar
napi═cia wyj˙ciowego za
pomoc? woltomierza cyfrowego
i+ograniczenie napi═cia
wyj˙ciowego. Zasilacz
umieszczono w takiej samej
obudowie, jak opisany
poprzednio, podobny jest
zakres uzyskiwanych napi═?
wyj˙ciowych, ale komfort
pracy jakby si═ troch═
zwi═kszy?. St?d w?a˙nie
nazwa: ?zasilacz LUXţ!

Szczerze namawiam Czytelnik?w do wykonania tego minizasilacza, kt?ry mo?e okaza? si═
bardzo u?yteczny do zasilania
uk?ad?w elektronicznych ?w terenieţ, z dala od naszego ˙wietnie
wyposa?onego warsztatu. Mo?e on
by? tak?e u?yty do zasilania typowych urz?dze? elektronicznych
wymagaj?cych napi═cia z+zasilaczy ?wtyczkowychţ, a+takich urz?dze? jest ostatnio coraz wi═cej.
Nawet w+dobrze wyposa?onej pracowni elektronicznej taki ?drobiazgţ mo?e znaleŘ? zastosowania
jako zasilacz pomocniczy lub awaryjny.
Du?e znaczenie ma niski koszt
wykonania uk?adu i+jego prostota.
Jak za chwil═ zobaczycie, uk?ad
jest w?a˙ciwie prostym po??czeniem popularnych w+elektronice
aplikacji: s?ynnego ICL7107 i+scalonego stabilizatora napi═cia
LM317. Fakt ten sprawia, ?e

Dane techniczne i mo┐liwoÂci zasilacza:
Zakres napi੠wyjÂciowych (transformator typu
TS6/40): 1,25..15 V
Maksymalny Âredni pr▒d wyjÂciowy: 0,6A
Pomiar napiŕcia wyjÂciowego za pomoc▒ wolto-
mierza 2,5 cyfry
Zabezpieczenie przeciwzwarciowe

Elektronika Praktyczna 11/98

wszystkie potrzebne do wykonania zasilacza ?LUXţ elementy mo?emy zakupi? dos?ownie w+ka?dym sklepie z+cz═˙ciami elektronicznymi. Nie ma bowiem chyba
takiego sklepu, w+kt?rym nie mo?na naby? ICL7107 i+LM317 lub
ich zamiennik?w!

Opis dzia?ania uk?adu
Schemat elektryczny zasilacza
pokazany zosta? na rys. 1. Jak ju?
wspomnia?em, uk?ad jest kompilacj? dw?ch powszechnie znanych
i+stosowanych aplikacji i+napisanie o+nim czego˙ ciekawego przekracza moje si?y. Mo?e jedyn?
r??nic? pomi═dzy naszym uk?adem, a+standardow? aplikacj?
ICL7107 jest zastosowanie scalonej przetwornicy +5VDC/-5VDC
zamiast typowego uk?adu przetwornicy budowanej ?na piechot═ţ z+inwerter?w i+diod. Wydaje
mi si═ jednak, ?e zastosowane
rozwi?zanie jest bardziej nowoczesne i+eleganckie, ni? archaiczny uk?ad z+inwerterami. Uk?ad
IC4 - ICL7660 wytwarza na swoim
wyj˙ciu napi═cie ujemne wzgl═dem masy zasilania. Potrzebuje on
do dzia?ania zaledwie jednego
elementu zewn═trznego - kondensatora C12.

53

Z asilacz wtyczkowy "LUX"

Rys. 1. Schemat elektryczny zasilacza wtyczkowego.

Drugim odst═pstwem od typowej aplikacji ICL7107 jest rezygnacja z+najmniej znacz?cej pozycji
wy˙wietlacza. Wbudowany w+nasz
uk?ad woltomierz ma mierzy? napi═cie w+zakresie do 20V i+rozdzielczo˙? drugiego miejsca po
przecinku (10mV) by?aby, w+przypadku tak prostego urz?dzenia,
stanowczo przesadzona.
O+sposobie dzia?ania regulowanego stabilizatora napi═cia LM317
te? niewiele ciekawego mo?na
powiedzie?. Typowa aplikacja, bez

54

?adnych zmian czy efektownych
sztuczek konstruktorskich. Zdziwienie mo?e wywo?a? jedynie
fakt zastosowania dw?ch po??czonych ze sob? szeregowo potencjometr?w zamiast, jak zwykle, jednego. To rozwi?zanie zosta?o zastosowane w+celu oszcz═dzenia
kieszeni naszych Czytelnik?w.
Oczywi˙cie, zastosowanie jednego
potencjometru wieloobrotowego
by?oby najlepszym rozwi?zaniem.
Jednak taki potencjometr jest do˙?
drogi i+jego warto˙? mog?aby prze-

kroczy? warto˙? pozosta?ych element?w wchodz?cych w+sk?ad zasilacza, kt?ry w+za?o?eniu mia?
by? uk?adem tanim. Dlatego te?
zastosowano rozwi?zanie oszcz═dno˙ciowe: potencjometr P1 s?u?y
do zgrubnej regulacji napi═cia
wyj˙ciowego, a+potencjometr P2
do regulacji dok?adnej.
Warto jeszcze zwr?ci? uwag═
na drugi, wewn═trzny zasilacz
zaopatruj?cy w+pr?d jedynie uk?ad
woltomierza. Jest to typowe rozwi?zanie wykorzystuj?ce scalony

Elektronika Praktyczna 11/98

Z asilacz wtyczkowy "LUX"
WYKAZ ELEMENTËW

Rys. 2. Rozmieszczenie elementˇw na p│ytce drukowanej.

stabilizator typu 7805. Poniewa?
jednak na kondensatorze C8 mo?e
wyst?pi? napi═cie przekraczaj?ce
warto˙? dopuszczaln? dla wej˙cia
7805, zastosowano rezystor szeregowy R5, na kt?rym odk?ada si═
cz═˙? napi═cia. Warto˙? tego rezystora zosta?a dobrana do zastosowanego w+uk?adzie modelowym
transformatora typu TS6/40.
W+przypadku zastosowania innego
typu transformatora mo?na j?
zmieni? tak, aby napi═cie na
wej˙ciu IC2 w+?adnym przypadku
(tak?e wtedy, kiedy zasilacz jest
nie obci??ony) nie przekracza?o
15V.

Monta? i+uruchomienie
Na rys. 2 pokazano rozmieszczenie element?w na p?ytce drukowanej zasilacza. Tym razem nie
mog═ stwierdzi?, ?e monta? wykonujemy w+typowy spos?b, poniewa? zmontowanie uk?adu
i+umieszczenie go w+obudowie
oka?e si═ czynno˙ci? do˙? k?opotliw?. Spostrzegawczy Czytelnicy
zauwa?yli z+pewno˙ci? pewne rozbie?no˙ci pomi═dzy schematem
elektrycznym uk?adu, a+rysunkiem
p?ytek. Na schemacie nie uwzgl═dniono bowiem faktu, ?e uk?ad jest
montowany na dw?ch p?ytkach.
Pokazanie po??cze? pomi═dzy
p?ytkami skomplikowa?oby niepotrzebnie schemat, nie wnosz?c nic
nowego do jego zrozumienia.
Wszystkie drobne elementy
montujemy tradycyjnie, zwracaj?c
uwag═, ?e cz═˙? ich zosta?a
umieszczona wewn?trz podstawki
pod IC1, kt?r? nale?y wlutowa?
w+pierwszej kolejno˙ci. Zastosowanie tej podstawki jest absolut-

Elektronika Praktyczna 11/98

nie konieczne. Nie mo?emy tak?e
zapomnie? o+wlutowaniu wygi═tej
zworki, oznaczonej na p?ytce ?Zţ.
A+teraz nietypowa cz═˙? monta?u:
nast═puj?ce elementy musimy
przylutowa? od strony ˙cie?ek,
poniewa? inaczej nie zmieszcz?
si═ w+obudowie: IC3, IC2, C8
i+C11. Pola lutownicze tych podzespo??w zosta?y odpowiednio powi═kszone, tak wi═c ich monta?
nie powinien nikomu sprawi?
k?opotu. Mniejsz? p?ytk═, na kt?rej s? umieszczone wy˙wietlacze,
montujemy w+drugiej kolejno˙ci,
nie zapominaj?c o+dw?ch zworkach, kt?re musz? zosta? wlutowane przed zamontowaniem wy˙wietlaczy. Teraz przyjdzie pora
na wykonanie po??cze? nie pokazanych na schemacie. Do p?ytki
wy˙wietlaczy przylutowujemy od
strony ˙cie?ek odcinki srebrzanki
o+d?ugo˙ci ok. 3cm, w+polach
oznaczonych jako CON1 i+CON2.
Nast═pnym krokiem b═dzie wykonanie w+obudowie otworu pod
wy˙wietlacze. Otw?r ten wykonujemy, najlepiej za pomoc? laubzegi, po˙rodku okr═gu zaznaczonego
na obudowie. Kolejn? czynno˙ci?
b═dzie w?o?enie ko?c?w drut?w
przylutowanych do p?ytki wy˙wietlaczy w+otwory oznaczone
jako CON3 i+CON4 na p?ytce
bazowej i+umieszczenie ca?o˙ci
w+obudowie. Po starannym sprawdzeniu, czy wy˙wietlacze wesz?y
r?wno w+przeznaczony dla nich
otw?r, lutujemy ko?c?wki drut?w
do p?ytki bazowej, a+nast═pnie
r?wno je obcinamy. Wzajemne
po?o?enie element?w w+zmontowanym zasilaczu pokazano na
rys. 3.

Rezystory
P1: potencjometr obrotowy
4,7kOhm/A
P2: potencjometr obrotowy
470Ohm/A
PR1: potencjometr monta┐owy
wieloobrotowy HELLITRIM 1kOhm
R1: 510Ohm
R2: 100kOhm
R3: 470kOhm
R4: 1kOhm
R5: 56Ohm/1W
R6: 111kOhm/1%
R7: 1MOhm/1%
R8: 200Ohm
Kondensatory
C1: 220uF/10V
C2, C6, C9, C10: 100nF
C3: 100pF
C4: 220nF
C7: 10nF
C5: 47nF
C8: 4700uF/25V
C11: 220uF/25V
C12, C13: 10uF/10V
Pˇ│przewodniki
BR1: mostek prostowniczy 1A
IC1: ICL7107
IC2: 7805
IC3: LM317
IC4: ICL7660
Rˇ┐ne
CON5, CON6: ARK2 (3,5mm)
DISP1, DISP2, DISP3: wyÂwietlacz
siedmiosegmentowy LED, wsp.
anoda

W+ten spos?b wi═ksz? cz═˙?
pracy mamy ju? za sob?. Pozosta?o nam ju? tylko zamocowanie
transformatora w+obudowie, przykr═cenie do niej potencjometr?w
P1 i+P2 oraz wyprowadzenie
z+obudowy kabla zasilaj?cego, zako?czonego odpowiedni? wtyczk?.
Po skr═ceniu obudowy nasz zasilacz b═dzie ca?kowicie gotowy.
Zbigniew Raabe, AVT

Rys. 3. Zalecany sposˇb monta┐u
urz▒dzenia.

55


Pobierz plik - link do postu