To powinno Ci się przydać.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
PRACA DYPLOMOWA
Zastosowanie programu EAGLE do projektowania
obwodów drukowanych
Wykonał:
Konsultacje:
Kamil Wasyl
mgr in . Piotr Brzózka
Trzebinia 2005
Spis tre ci
Cel pracy dyplomowej ............................................................................................................... 5
Rozdział 1: Wiadomo ci wst pne .............................................................................................. 6
1.1 Wst p................................................................................................................................ 6
1.2 Wymagania sprz towe ..................................................................................................... 6
1.3 Ogólna charakterystyka programu ................................................................................... 7
1.4 Podstawowe cechy programu EAGLE 4.1....................................................................... 8
1.5 Pliki programu EAGLE 4.1............................................................................................ 11
1.6 Pliki kopii zapasowej ..................................................................................................... 11
1.7 Konfigurowanie programu ............................................................................................. 11
1.8 Wydawanie polece ....................................................................................................... 13
Rozdział 2: Pierwsze spojrzenie na program ........................................................................... 14
2.1 Panel Sterowania (Control Panel) .................................................................................. 14
2.2 Edytor schematów ideowych (Schematic Module)........................................................ 18
2.3 Edytor płytek drukowanych (Layout Editror) ................................................................ 25
Rozdział 3: Rozpocz cie pracy z programem .......................................................................... 32
3.1 Tworzenie projektów...................................................................................................... 32
3.2 Wczytywanie plików EAGLE........................................................................................ 33
3.3 Wybieranie warstw do wy wietlania.............................................................................. 33
3.4 Ustawienia siatki i jednostki .......................................................................................... 34
Rozdział 4: Obwody, koła, łuki, prostok ty i tekst .................................................................. 36
4.1 Polecenie WIRE ............................................................................................................. 36
4.2 Parametry polecenia WIRE ............................................................................................ 36
4.3 Zmiana szeroko ci linii .................................................................................................. 37
4.4 Zmiana obiektu na inn warstw .................................................................................... 38
4.5 Funkcja UNDO/REDO .................................................................................................. 38
4.6 Polecenie CIRCLE ......................................................................................................... 38
4.7 Polecenie ARC ............................................................................................................... 39
4.8 Polecenie RECT ............................................................................................................. 40
4.9 Polecenie TEXT ............................................................................................................. 40
4.10 Zmienne tekstowe ........................................................................................................ 41
Rozdział 5: U ywanie bibliotek ............................................................................................... 42
5.1 Polecenie ADD............................................................................................................... 42
5.2 Polecenie USE................................................................................................................ 45
5.3 Polecenie INVOKE ........................................................................................................ 45
Rozdział 6: Rysowanie schematu............................................................................................. 47
6.1 Siatka.............................................................................................................................. 47
6.2 Dodawanie ramki do schematu ...................................................................................... 47
6.3 Dodawanie i zmiana tekstu ............................................................................................ 48
6.4 Wprowadzanie schematu................................................................................................ 49
6.5 Polecenie NET................................................................................................................ 50
6.6 Polecenie NAME............................................................................................................ 50
6.7 Polecenie LABEL .......................................................................................................... 51
6.8 Polecenie DELETE ........................................................................................................ 51
6.9 Polecenie JUNCTION.................................................................................................... 51
6.10 Polecenie SHOW.......................................................................................................... 52
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
2
6.11 Polecenie MOVE.......................................................................................................... 53
6.12 Historia funkcji............................................................................................................. 53
6.12 Uzupełnianie schematu ................................................................................................ 54
6.12 Polecenie SMASH........................................................................................................ 54
6.13 Polecenie VALUE........................................................................................................ 55
6.14 Polecenie ERC (Electrical Rule Check)....................................................................... 55
6.15 Generowanie płytki drukowanej na podstawie schematu ............................................ 56
6.16 Polecenie BUS.............................................................................................................. 56
Rozdział 7: Automatic Forward & Back Annotation................................................................. 58
Rozdział 8: Projektowanie płytki ............................................................................................. 59
8.1 Projektowanie płytki bez schematu................................................................................ 59
8.2 Siatka.............................................................................................................................. 60
8.3 Umieszczanie elementów............................................................................................... 60
8.4 Umieszczanie obudów SMD.......................................................................................... 61
8.5 Wprowadzanie nazw ...................................................................................................... 61
8.6 Wprowadzanie warto ci ................................................................................................. 62
8.7 Definiowanie sygnałów.................................................................................................. 62
8.8 Definiowanie klas sygnałów .......................................................................................... 63
Rozdział 9: Tworzenie płytki na podstawie schematu ............................................................. 64
9.1 Generowanie pliku płytki ............................................................................................... 64
9.2 Umieszczanie elementów............................................................................................... 64
9.3 Autorouter – krótki przykład.......................................................................................... 65
9.4 R czne prowadzenie cie ek .......................................................................................... 66
9.5 Zmiany na płytce............................................................................................................ 67
Rozdział 10: Dalsza praca z modułem Layout Editor.............................................................. 68
10.1 Polecenie DISPLAY .................................................................................................... 68
10.2 Polecenie MOVE.......................................................................................................... 68
10.3 Polecenie GROUP........................................................................................................ 69
10.4 Polecenie SPLIT........................................................................................................... 70
10.5 Polecenie CHANGE..................................................................................................... 70
10.6 Polecenie ROUTE ........................................................................................................ 70
10.7 Polecenie RIPUP .......................................................................................................... 71
10.8 Polecenie SHOW.......................................................................................................... 71
10.9 Od wie anie obrazu ..................................................................................................... 71
10.10 Funkcja UNDO/REDO .............................................................................................. 71
10.11 Warstwy wewn trzne ................................................................................................. 72
10.12 Warstwy zasilaj ce..................................................................................................... 72
10.13 Polecenie POLYGON ................................................................................................ 73
Rozdział 11: Autorouter ........................................................................................................... 75
Rozdział 12: Design Rule Check ............................................................................................. 77
Rozdział 13: Biblioteki............................................................................................................. 78
13.1 Obudowa rezystora....................................................................................................... 78
13.2 Symbol rezystora.......................................................................................................... 80
13.3 Rezystor (gotowy element) .......................................................................................... 80
13.4 Okno Connect............................................................................................................... 82
13.5 Okno Device Editor...................................................................................................... 83
Rozdział 14: Tworzenie rysunków i danych. ........................................................................... 84
14.1 Przenoszenie schematów na papier za pomoc polecenia PRINT ............................... 84
14.2 Generowanie plików obrazu do dokumentacji............................................................. 85
14.3 Generowanie danych Gerber przy pomocy procesora CAM ....................................... 85
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
3
14.4 Generowanie danych do wiercenia .............................................................................. 86
14.5 Kolejne dane produkcyjne............................................................................................ 86
14.6 J zyk programowania (EAGLE User Language)......................................................... 87
14.7 Pliki skryptów .............................................................................................................. 87
Rozdział 15: Okno edytora tekstów ......................................................................................... 88
Rozdział 16: Dodatkowe polecenia programu EAGLE ........................................................... 90
16.1 Polecenie ASSIGN....................................................................................................... 90
16.2 Polecenie CLOSE......................................................................................................... 90
16.3 Polecenie EXPORT...................................................................................................... 91
16.4 Polecenie UPDATE...................................................................................................... 91
Rozdział 17: Warstwy i ich zastosowanie................................................................................ 92
17.1 Warstwy modułu Layout Editor................................................................................... 92
17.2 Warstwy modułu Schematic Editor i Device Editor .................................................... 94
Rozdział 18: Przykładowy projekt układu elektronicznego..................................................... 95
18.1 Schemat ideowy ........................................................................................................... 95
18.2 Płytka drukowana......................................................................................................... 97
Wnioski .................................................................................................................................. 100
Bibliografia............................................................................................................................. 101
Zał czniki ............................................................................................................................... 102
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
4
Cel pracy dyplomowej
Celem mojej pracy dyplomowej było opracowanie podstawowego przewodnika po
programie EAGLE, umo liwiaj cego u ytkownikowi tworzenie prostych obwodów
drukowanych.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
5
Rozdział 1:
Wiadomo ci wst pne
1.1 Wst p
Program CADSOFT EAGLE 4.1 jest profesjonalnym narz dziem słu cym do
projektowania schematów elektrycznych i obwodów drukowanych. Nale y on do grupy
programów
typu
CAD,
czyli
aplikacji
wspomagaj cych
projektowanie
obwodów
elektrycznych. Sama nazwa EAGLE jest natomiast skrótem od angielskich słów Easily
Applicable Graphical Layout Editor. Tłumacz c je w sposób niedosłowny oznacza to daj cy
si łatwo zastosowa graficzny edytor schematów ideowych i obwodów drukowanych. Słowo
„Layout” oznacza bowiem układ, co w tym przypadku mo na zinterpretowa
rozmieszczenie elementów elektronicznych,
jako
cie ek, punktów lutowniczych, przelotek,
tekstów i innych elementów schematu elektrycznego.
1.2 Wymagania sprz towe
Do prawidłowej pracy programu konieczny jest komputer klasy PC zawieraj cy:
procesor 586 lub nowszy
50 MB wolnego miejsca na dysku twardym
kart graficzn umo liwiaj ca wy wietlenie obrazu w rozdzielczo ci 1024 x 768
pikseli
mysz z 3 przyciskami
system
operacyjny
Microsoft
Windows
95/98/ME/NT4/2000/XP
lub
Linux
zawieraj cy j dro 2.x (istniej dwie wersje programu – na platform Windows oraz
platform Linux)
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
6
1.3 Ogólna charakterystyka programu
Jak ju wcze niej wspomniałem, podstawow
funkcj
programu jest pomoc
w stworzeniu dowolnego schematu elektrycznego. Do dyspozycji mamy pełen zestaw
elementów elektronicznych zawartych w specjalnych bibliotekach programu, które
w zale no ci od naszych potrzeb mo emy dowolnie edytowa i zmienia poprzez dodawanie
lub usuwanie poszczególnych elementów b d te całych bibliotek.
Utworzony ju
schemat elektroniczny mo emy nast pnie przenie
do edytora
obwodów drukowanych, co znacznie pozwala skróci czas wykonywania projektu. Nie ma
bowiem konieczno ci ponownego rozmieszczania i ł czenia elementów elektronicznych.
Ciekawym elementem programu jest równie funkcja DRC (Design Rule Check),
czyli sprawdzanie poprawno ci zasad projektowania oraz funkcja ERC (Electrical Rule
Check) sprawdzaj ca poprawno
poł cze elektrycznych.
Wa n cech programu jest równie fakt, i aplikacja ta została napisana z my l
o u ytkownikach pracuj cych na ró nych platformach systemowych. EAGLE jest wi c
dost pny w dwóch wersjach: pierwszej – pracuj cej w rodowisku Windows oraz drugiej –
napisanej tak, aby mo liwe było uruchomienie jej na wszystkich dost pnych dystrybucjach
systemu Linux. Dzi ki temu faktowi u ytkownikami programu EAGLE mog sta si nie
tylko posiadacze komercyjnego systemu operacyjnego firmy Microsoft, ale równie
u ytkownicy komputerów osobistych pracuj cy na darmowych dystrybucjach Linuxa.
EAGLE dost pny jest w kilku wersjach. W zale no ci od potrzeb mamy do wyboru
wersj Professional, Standard oraz Light. Plik instalacyjny programu znajduje si na serwerze
firmy CADSOFT i jest do pobrania za darmo. Podczas pierwszego uruchomienia aplikacji
zostanie wy wietlone jednak okno dialogowe z pro b o podanie wybranej wersji programu
(Rys. 1). Standardowo mamy do czynienia z wersj Light (słu c głównie do nauki).
Oczywi cie zawsze istnieje mo liwo
wykupienia licencji, która pozwoli na korzystanie bez
ogranicze ze wszystkich dost pnych w programie funkcji.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
7
Rys. 1
U yj dysku z licencj – pozwala na
wprowadzenie zakupionej wcze niej
licencji programu
Uruchom wersj darmow – uruchamia
program w wersji darmowej (Light)
Anuluj – zamyka okno
1.4 Podstawowe cechy programu EAGLE 4.1
Cechy ogólne:
maksymalny obszar rysowania 64 x 64 cale (1600 x 1600 mm)
rozdzielczo
1/10000 mm (0,1 mikrona)
siatka rastra wyra ona w milimetrach lub calach
do 255 warstw druku, kolory definiowane przez u ytkownika
pliki polece (skrypty)
zbli ony do C j zyk u ytkownika (User Language) słu cy do importowania
i eksportowania danych
proste edytowanie biblioteki
kompozycja bibliotek definiowana przez u ytkownika (z ju istniej cymi elementami)
za pomoc techniki Drag & Drop (przeci g i pu )
proste generowania nowych wariantów obudowy z dowolnej biblioteki za pomoc
techniki Drag & Drop (przeci g i pu )
nieograniczone obracanie obudów (krok co 0,1 stopnia)
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
8
przegl darka biblioteki wraz z funkcj wyszukiwania
rozró nianie technologii produkcji układów
mo liwo
generowania
wyj
graficznych
(produkcyjnych
i
testowych)
współpracuj cych z procesorem CAM lub j zykiem User Language
wydruki na drukarkach kompatybilnych z systemem operacyjnym u ytkownika
definiowany przez u ytkownika j zyk programowania User Language umo liwiaj cy
generowanie danych wykorzystywanych przez maszyny montuj ce, testowe, itp.
generowanie listy cz ci elektronicznych z obsług bazy danych
mo liwo
pracy w panelu sterowania (Control Panel) z zastosowaniem techniki
Drag & Drop (przeci gnij i pu )
funkcja automatycznego tworzenia kopii zapasowej
Cechy edytora płytek drukowanych (Layout Editor):
pełne wsparcie dla obudów konwencjonalnych i SMD
mo liwo
stosowania za lepionych i ukrytych przelotek
obracanie elementów pod dowolnym k tem (krok co 0,1 stopnia)
umieszczanie tekstu w dowolnym miejscu
dynamiczne kalkulowanie linii sygnałowych podczas prowadzenia cie ek
cie ki mog przyjmowa kształty zaokr glonych rogów o dowolnym promieniu
funkcja wygładzania miejsc ł czenia obwodów
Design Rule Check - sprawdzanie poprawno ci zasad projektowania
mo liwo
przypisania wielu obudów jednemu elementowi
Cechy edytora schematów ideowych (Schematic Module):
mo liwo
podzielenia schematu na 99 arkuszy
proste kopiowanie elementów
prosta aktualizacja schematów oraz płytek drukowanych za pomoc funkcji OnlineForward & Back Annotation
automatyczne generowanie płytki
automatyczne generowanie sygnałów zasilaj cych
Electrical Rule Check – sprawdzanie poprawno ci poł cze elektrycznych
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
9
Cechy modułu autotrasowania (Autorouter Module):
pełna integracja z podstawowym programem
definiowanie reguł projektowania (Design Rules)
mo liwo
zmiany pomi dzy manualnym i automatycznym prowadzeniem cie ek
w dowolnym momencie
definiowana przez u ytkownika strategia projektowania z uwzgl dnieniem kosztów
projektu
mo liwo
prowadzenia cie ek z dokładno ci do 0,02 mm
brak ogranicze w stosunku do rozmieszczenia elementów
do 16 warstw sygnałowych
do 14 warstw zasilaj cych
mo liwo
stosowania za lepionych i ukrytych przelotek
rozró nianie rozmaitych klas sygnałów
Ograniczenia w stosunku do wersji Professional przedstawia poni sza tabela (Tab. 1)
Tab. 1
•
Standard
obszar projektowania płytki jest
Light (Freeware)
•
obszar projektowania płytki jest
ograniczony do rozmiaru 160 x 100
mm (około 6,3 x 3,9 cala);
mm (około 6,3 x 3,9 cala);
projektowanie, umieszczanie
projektowanie, umieszczanie
elementów i rysowanie sygnałów
elementów i rysowanie sygnałów
poza tym obszarem jest niemo liwe
•
ograniczony do rozmiaru 160 x 100
poza tym obszarem jest niemo liwe
maksymalnie mo na wyprowadzi
•
maksymalnie mo na wyprowadzi
tylko 4 poziomy sygnałowe (poziom
tylko 2 poziomy sygnałowe (poziom
górny, poziom dolny oraz dwa
górny, oraz poziom dolny, nie ma
wewn trzne poziomy)
poziomów wewn trznych)
•
schematy mog składa si tylko
z pojedynczych arkuszy
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
10
1.5 Pliki programu EAGLE 4.1
Poni sza tabela (Tab. 2) przedstawia szczegółowe informacje na temat najwa niejszych
plików, które mog by edytowane przez program EAGLE.
Tab. 2
Typ pliku
Okno
Rozszerzenie pliku
Płytka drukowana
Edytor płytek drukowanych
*.brd
Schemat
Edytor schematów ideowych
*.sch
Biblioteka
Edytor bibliotek
*.lbr
Skrypt
Edytor tekstu
*.scr
Program u ytkownika
Edytor tekstu
*.ulp
Dowolny plik tekstowy
Edytor tekstu
*.*
1.6 Pliki kopii zapasowej
EAGLE tworzy kopie
elektrycznych i bibliotek. S
zapasowe
plików
płytek
drukowanych,
schematów
one zapisywane jako pliki o tej samej nazwie, lecz
o zmodyfikowanych rozszerzeniach. Kopie plików z rozszerzeniem *.brd s zapisywane jako
*.b#1, kopie plików *.sch jako *.s#1, a kopie zapasowe bibliotek *.lbr jako *.l#1. Zdarza si
równie , e pliki programu EAGLE zapisywane s w pewnej przerwie czasowej. W takim
przypadku program nadaje plikom rozszerzenie *.b##, *.s## lub *.l##. Aby zast pi
oryginalne pliki plikami kopii zapasowej nale y zamieni
rozszerzenie pliku kopii na
oryginalne rozszerzenie typu *.brd, *.sch lub *.lbr.
Uwaga: Tylko wersja programu przeznaczona na platform Linux rozró nia małe litery
w rozszerzeniach plików !
1.7 Konfigurowanie programu
Aby jak najbardziej ułatwi prace u ytkownikowi, EAGLE pozwala na dowolne
konfigurowanie programu według własnych potrzeb. Dokonywane zmiany mog dotyczy :
konfiguracji menu, klawiszy funkcyjnych, kolorów, itd. Ustawie tych mo na dokonywa
w dowolnym momencie, zarówno w panelu sterowania (Control Panel) jak i w oknach
edytorów. Słu y do tego menu Options.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
11
Plik skryptu (eagle.scr)
W pliku tym zapisywane s
aktualne warto ci parametrów konfiguracyjnych
modułów: Schematic, Layout i Library Editors. Warto ci te mo na wprowadza za pomoc
polece
programu. Do konfigurowania programu EAGLE słu y natomiast j zyk polece
EAGLE (command language). Składnia ka dego z polece opisana jest w menu pomocy
programu.
Interfejs u ytkownika (User interface)
Interfejs u ytkownika mo e by konfigurowany w dowolny sposób, w zale no ci od
potrzeb i upodoba u ytkownika. Dokonuje si tego w opcjach Interfejsu u ytkownika. Aby
tego dokona nale y w dowolnym oknie (Panel Sterowania, Edytor schematów ideowych,
Edytor płytek drukowanych) wybra
zawsze istnieje mo liwo
z paska menu Options/User interface. Oczywi cie
pracy z domy lnymi ustawieniami programu.
Klawisze funkcyjne
Niektóre funkcje, czy polecenia programu zostały przypisane przez autorów aplikacji
poszczególnym klawiszom funkcyjnym. Istnieje jednak dowolna konfiguracja kombinacji
tych klawiszy. Aby tego dokona nale y wybra (w oknie Edytora schematów ideowych
i Edytora płytek drukowanych) menu Options/Assign. Podczas konfigurowania klawiszy
nale y jednak pami ta , i
system operacyjny równie
przypisuje niektóre zadania
poszczególnym klawiszom funkcyjnym. W takim wypadku nie mog one by redefiniowane.
Kolory warstw
Kolory warstw mo na definiowa w dowolny sposób. Aby je edytowa nale y wybra
polecenie Options/Set, a nast pnie klikn
na zakładk Colors. Istnieje równie mo liwo
definiowania par kolorów: normalny kolor warstwy oraz kolor wyró niony, który b dzie
u ywany do wy wietlania obiektów poddawanych działaniu polece SHOW lub MOVE.
Aby zmieni
kolor warstwy nale y wybra
odpowiednio z paska menu
View/Display…. Nast pnie zaznaczamy (pojedynczym klikni ciem lewego klawisza myszy)
dowoln warstw i klikamy na Change. W nowo otwartym oknie (Change layer properties)
mamy mo liwo
zmiany koloru warstwy (Color) oraz wypełnienia (Fillstyle).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
12
1.8 Wydawanie polece
Polecenia w programie EAGLE mo emy wydawa
na kilka ró nych sposobów.
Podstawowym sposobem jest oczywi cie wydawanie polece za pomoc paska menu. Istniej
jednak równie alternatywne sposoby. Najwygodniejszym sposobem wydaje si by wybranie
ikony znajduj cej si na pasku narz dziowym polece . Innym rozwi zaniem mo e by
wpisanie polecenia w linii polece , najszybszym - u ycie klawisza funkcyjnego przypisanego
danej funkcji b d poleceniu. Znajomo
wewn trznego j zyka polece nie jest konieczna do
pracy z programem, jednak daje ona dodatkowe mo liwo ci. Ka de polecenie mo e by
wprowadzane w formie tekstowej (za pomoc linii polece ) lub mo e by wczytane z pliku.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
13
Rozdział 2:
Pierwsze spojrzenie na program
2.1 Panel Sterowania (Control Panel)
Po uruchomieniu programu EAGLE, pierwsze co pojawi si na ekranie, to Panel
Sterowania (Rys. 2). Okno to umo liwia ładowanie i zapisywanie projektów oraz ustawianie
ró nych parametrów programu, tak by dalsza praca z nim była prosta i wygodna.
Rys. 2
Po lewej stronie okna znajduje si drzewo katalogów. Aby rozwin
wystarczy dwukrotnie klikn
klikn
raz na znajduj cy si
wy wietlon zawarto
jeden z nich,
lewym przyciskiem myszy na interesuj cej nas gał zi lub
obok niej symbol plusa (+). Aby ponownie zamkn
gał zi nale y klikn
w umieszczony obok niej symbol minusa (-).
Prawa strona to okno informacji. Zaznaczaj c dowolny element drzewa (poprzez
pojedyncze klikni cie lewym przyciskiem myszy) zostanie on pod wietlony na kolor
niebieski, natomiast w oknie po prawej stronie zostan wy wietlone szczegółowe informacje
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
14
na jego temat. Na dolnym pasku natomiast, umieszczona zostaje informacja dotycz ca cie ki
dost pu zaznaczonego folderu lub pliku.
Klikaj c prawym przyciskiem myszy na której z gał zi drzewa uruchamiamy menu
kontekstowe. Zawiera ono m.in. takie polecenia jak: drukuj, otwórz, zmie nazw , kopiuj,
usu , itd. Zawarto
menu kontekstowego zmienia si w zale no ci od rodzaju zaznaczonego
elementu.
Poni ej paska tytułu znajduje si
pasek menu, w którym zawarte s
wszystkie
dost pne funkcje programu. Ich szczegółowy opis przedstawiaj poni sze ilustracje.
File (Plik)
Rys. 3
New (Nowy) – tworzy nowy schemat, płytk drukowan , bibliotek lub cały projekt. Mo liwe
jest równie utworzenie nowego zadania procesora CAM, czy napisanie nowego skryptu
Open (Otwórz) – otwiera istniej cy ju schemat, płytk drukowan lub cały projekt. Istnieje
równie mo liwo
edytowania istniej cego ju zadania procesora CAM, biblioteki, czy
skryptu
Open recent projects (Otwórz ostatnie projekty) – otwiera ostatnio u ywane projekty
Save all (Zapisz wszystko) – zapisuje wszystkie zmiany
Close projekt (Zamknij projekt) – zamyka aktualnie u ywany projekt
Exit (Wyj cie) – zamyka okno i wychodzi z programu
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
15
View (Widok)
Rys. 4
Refresh (Od wie )
Sort (Sortuj) – sortuje według nazwy lub według typu
Options (Opcje)
Rys. 5
Dierctories (Katalogi) – zawiera informacje na temat katalogów, w których umieszczone s
biblioteki, skrypty, itd.
Backup
(Kopia
m.in. cz stotliwo
zapasowa)
–
zawiera
ustawienia
dotycz ce
kopii
zapasowej,
automatycznego zapisu lub wł czanie/wył czanie funkcji
User interface (Interfejs u ytkownika) – zawiera ustawienia dotycz ce interfejsu
u ytkownika, m.in. kolory tła, rozmiary kursora, wł czanie/wył czanie poszczególnych
pasków narz dzi
Window (Okno) - przeł cza pomi dzy otwartymi oknami programu
Rys. 6
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
16
Help (Pomoc)
Rys. 7
General (Ogólna) – otwiera ogóln pomoc programu EAGLE
Contents (Zwarto ) – otwiera list tematów pomocy
Context (Kontekst) – otwiera pomoc dotycz c menu kontekstowego
Control Panel (Panel Sterowania) – otwiera pomoc dotycz c Panelu Sterowania
Product registration (Rejestracja produktu) – umo liwia zarejestrowanie programu
Produkt information (Informacja o produkcie) – wy wietla informacj
dotycz ce
programu EAGLE
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
17
2.2 Edytor schematów ideowych (Schematic Module)
Jedn z podstawowych funkcji programu EAGLE jest mo liwo
rysowania
schematów ideowych. Dodatkow zalet jest fakt, i schematy te mog by pó niej bez
problemu przeniesione do edytora płytek drukowanych. Dzi ki temu projektowanie obwodów
za pomoc programu EAGLE staje si proste i przyjemne. Do dyspozycji mamy równie
bogat
bibliotek
elementów elektronicznych. W zale no ci od indywidualnych potrzeb
mo emy j dowolnie edytowa tak, aby praca z programem stała si jeszcze łatwiejsza.
Poni szy zrzut ekranu przedstawia okno edytora schematów ideowych (Rys. 8). Aby go
uruchomi klikamy kolejno File/New/Schematic w Panelu Sterowania.
Rys. 8
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
18
W oknie (odpowiednio od góry) znajduj si :
pasek tytułu (title)
pasek menu (menu bar)
pasek narz dziowy (action toolbar)
pasek parametrów dynamicznych i współrz dne elementów (dynamic parametr
toolbar)
pasek stanu
Z lewej strony okna znajduje si dodatkowo pasek narz dziowy polece . Na tym pasku
umieszczone s skróty do najwa niejszych polece zawartych w menu Edycja (Edit), Rysuj
(Draw), Widok (View) i Narz dzia (Tools). Szczegółowe rozmieszczenie elementów okna
edytora schematów przedstawia poni szy zrzut ekranu (Rys. 9).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
19
Rys. 9
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
20
Pasek menu
Rys. 10
W pasku menu znajduj si odpowiednio:
File (Plik) – zawiera polecenia dotycz ce pliku
New (Nowy)
Open (Otwórz)
Open recent (Otwórz ostatnio u ywane)
Save (Zapisz)
Save as (Zapisz jako)
Save all (Zapisz wszystko)
Print setup (Ustawienia wydruku)
Print (Drukuj)
CAM Processor (Procesor CAM)
Switch to board (Przejd do płytki)
Export (Eksportuj)
Script (Skrypt)
Run (Uruchom)
Close (Zamknij)
Exit (Wyj cie)
Edit (Edycja) – zawiera polecenia dotycz ce edycji
Undo (Cofnij)
Redo (Dalej)
Stop command (Zatrzymaj polecenie)
Add (Dodaj)
Change (Zmie )
Copy (Kopiuj)
Cut (Wytnij)
Delete (Usu )
Gateswap (Zmiana bramek)
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
21
Group (Grupuj)
Invoke (Przywołuj)
Mirror (Lutrzane odbicie)
Miter (Łuk)
Move (Przesu )
Name (Nazwa)
Paste (Wklej)
Pinswap (Zmiana pinów)
Rotate (Obró )
Smash (Rozbij)
Split (Podziel)
Value (Warto )
Net Classes (Klasy sieci)
Draw (Rysuj) – zawiera polecenia dotycz ce rysowania
Arc (Łuk)
Bus (Szyna)
Circle (Koło)
Junction (Poł czenie)
Label (Etykieta)
Net (Sie )
Poligon (Wielok t)
Rect (Prostok t)
Text (Tekst)
Wire (Obwód)
View (Widok) – zawiera polecenia dotycz ce widoku
Grid (Siatka)
Display/hide layers (Wy wietl/ukryj poziomy)
Mark (Zaznaczenie)
Show (Poka )
Info (Informacja)
Redraw (Przerysuj)
Zoom to fit (Dopasuj rozmiar do strony)
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
22
Zoom in (Powi ksz)
Zoom out (Zmniejsz)
Zoom select (Powi ksza wybrany obszar)
Tools (Narz dzia) – zawiera polecenia dotycz ce narz dzi
ERC (sprawdzanie poprawno ci poł cze elektrycznych)
DRC (sprawdzanie poprawno ci zasad projektowania)
Errors (Bł dy)
Library (Biblioteka) – zawiera polecenia dotycz ce biblioteki
Use (U yj)
Open (Otwórz)
Update (Uaktualnij)
Update all (Uaktualnij wszystko)
Options (Opcje) – zawiera polecenia dotycz ce opcji programu
Assign (Przydziel)
Set (Ustawienia)
User interface (Interfejs u ytkownika)
Window (Okno) – przeł cza pomi dzy oknami programu
Help (Pomoc) – zawiera pomoc programu
General (Ogólna)
Contents (Zawarto )
Context (Menu kontekstowe)
Schematic Editor (Edytor Schematów)
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
23
Pasek narz dziowy polece (Schematic Editor)
Informacja (Info)
Wy wietlanie (Show)
Wy wietlenie (Display)
Zaznaczenie (Mark)
Przesuni cie (Move)
Kopiowanie (Copy)
Odbicie lustrzane (Mirror)
Obrót (Rotate)
Grupowanie (Group)
Zmiana (Change)
Wycinanie (Cut)
Wklejenie (Paste)
Usuwanie (Delete)
Dodanie (Add)
Zmiana pinów (Pinswap)
Wymiana bramek (Gateswap)
Nazwa (Name)
Warto
(Value)
Rozbicie (Smash)
Łuk (Miter)
Podział (Split)
Przywołanie (Invoke)
Obwód (Wire)
Tekst (Text)
Koło (Circle)
Łuk (Arc)
Prostok t (Rectangle)
Wielok t (Polygon)
Szyna (Bus)
Sie (Net)
Poł czenie (Junction)
Etykieta (Label)
ERC (ERC)
Rys. 11
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
24
2.3 Edytor płytek drukowanych (Layout Editor)
Utworzone wcze niej w Edytorze schematów ideowych projekty mo emy
w dowolnym momencie przenie
do Edytora płytek drukowanych. Odbywa si
to
automatycznie po zastosowaniu polecenia z menu File/Switch to board. Istnieje oczywi cie
równie mo liwo
tworzenia obwodów drukowanych od podstaw. Okno Layout Editror
posiada równie funkcj automatycznego rozmieszczenia cie ek na płytce. Aby rozpocz
prac z Edytorem płytek drukowanych uruchamiamy Panel Sterowania, a nast pnie klikamy
kolejno File/New/Board. Poni szy zrzut ekranu przedstawia okno Edytora płytek
drukowanych (Rys. 12).
Rys. 12
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
25
W oknie (odpowiednio od góry) znajduj si :
pasek tytułu (title)
pasek menu (menu bar)
pasek narz dziowy (action toolbar)
pasek parametrów dynamicznych i współrz dne elementów (dynamic parametr
toolbar)
pasek stanu
Z lewej strony okna (podobnie jak w Schematic Module) znajduje si dodatkowo pasek
narz dziowy polece .. Szczegółowe rozmieszczenie elementów okna Edytora płytek
drukowanych przedstawia poni szy zrzut ekranu (Rys. 13).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
26
Rys. 13
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
27
Pasek menu
Rys. 14
W pasku menu znajduj si odpowiednio:
File (Plik) – zawiera polecenia dotycz ce pliku
New (Nowy)
Open (Otwórz)
Open recent (Otwórz ostatnio u ywane)
Save (Zapisz)
Save as (Zapisz jako)
Save all (Zapisz wszystko)
Print setup (Ustawienia wydruku)
Print (Drukuj)
CAM Processor (Procesor CAM)
Switch to schematic (Przejd do schematu)
Export (Eksportuj)
Script (Skrypt)
Run (Uruchom)
Close (Zamknij)
Exit (Wyj cie)
Edit (Edycja) – zawiera polecenia dotycz ce edycji
Undo (Cofnij)
Redo (Dalej)
Stop command (Zatrzymaj polecenie)
Add (Dodaj)
Change (Zmie )
Copy (Kopiuj)
Cut (Wytnij)
Delete (Usu )
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
28
Group (Grupuj)
Mirror (Lutrzane odbicie)
Miter (Łuk)
Move (Przesu )
Name (Nazwa)
Optimize (Optymalizacja)
Paste (Wklej)
Pinswap (Zmiana pinów)
Riplace (Wymiana)
Ripup (Zerwanie)
Rotate (Obró )
Route (Prowadzenie cie ek)
Smash (Rozbij)
Split (Podziel)
Value (Warto )
Design Rulet (Zasady projektowania)
Net Classes (Klasy sieci)
Draw (Rysuj) – zawiera polecenia dotycz ce rysowania
Arc (Łuk)
Circle (Koło)
Hole (Otwór)
Poligon (Wielok t)
Rect (Prostok t)
Signal (Sygnał)
Text (Tekst)
Via (Przelotka)
Wire (Obwód)
View (Widok) – zawiera polecenia dotycz ce widoku
Grid (Siatka)
Display/hide layers (Wy wietl/ukryj poziomy)
Mark (Zaznaczenie)
Show (Poka )
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
29
Info (Informacja)
Redraw (Przerysuj)
Zoom to fit (Dopasuj rozmiar do strony)
Zoom in (Powi ksz)
Zoom out (Zmniejsz)
Zoom select (Powi ksza wybrany obszar)
Tools (Narz dzia) – zawiera polecenia dotycz ce narz dzi
ERC (sprawdzanie poprawno ci poł cze elektrycznych)
DRC (sprawdzanie poprawno ci zasad projektowania)
Errors (Bł dy)
Auto (automatyczne prowadzenie cie ek)
Ratsnest (Ratsnest)
Library (Biblioteka) – zawiera polecenia dotycz ce biblioteki
Use (U yj)
Open (Otwórz)
Update (Uaktualnij)
Update all (Uaktualnij wszystko)
Options (Opcje) – zawiera polecenia dotycz ce opcji programu
Assign (Przydziel)
Set (Ustawienia)
User interface (Interfejs u ytkownika)
Window (Okno) – przeł cza pomi dzy oknami programu
Help (Pomoc) – zawiera pomoc programu
General (Ogólna)
Contents (Zawarto )
Context (Menu kontekstowe)
Layout Edytor (Edytor Płytek)
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
30
Pasek narz dziowy polece (Layout Editor)
Informacja (Info)
Wy wietlanie (Show)
Wy wietlanie (Display)
Zaznaczenie (Mark)
Przesuni cie (Move)
Kopiowanie (Copy)
Odbicie lustrzane (Mirror)
Obrót (Rotate)
Grupowanie (Group)
Zmiana (Change)
Wycinanie (Cut)
Wklejanie (Paste)
Usuwanie (Delete)
Dodawanie (Add)
Zmiana pinów (Pinswap)
Wymiana (Replace)
Nazwa (Name)
Warto
(Value)
Rozbicie (Smash)
Łuk (Miter)
Podział (Split)
Optymalizacja (Optimalize)
Prowadzenie cie ek (Route)
Zerwanie (Ripup)
Obwód (Wire)
Tekst (Text)
Koło (Circle)
Łuk (Arc)
Prostok t (Rectangle)
Wielok t (Poligon)
Przelotka (Via)
Sygnał (Signal)
Otwór (Hole)
Automat. prowadzenie cie ek (Auto)
Ratsnest (Ratsnest)
DRC (DRC)
ERC (ERC)
Bł dy (Errors)
Rys. 15
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
31
Rozdział 3:
Rozpocz cie pracy z programem
3.1 Tworzenie projektów
Aby utworzy nowy projekt, uruchamiamy program EAGLE. Standardowo zostanie
otworzone okno Panelu Sterowania. Klikamy lewym przyciskiem myszy na znak „+”
znajduj cy si obok gał zi Projects, a nast pnie na ten sam znak przy folderach examples
i tutorial. W ten sposób w oknie zostanie wy wietlona zawarto
tego folderu. Klikamy
prawym przyciskiem myszy na tutorial i z menu kontekstowego wybieramy polecenie New
Project.
Program utworzył nowy podfolder w gał zi tutorial (Rys. 16). Wpisujemy dla niego
dowoln
nazw
(domy lnie jest ni
najcz ciej MyProject lub New_Project_1). Nowo
utworzony podfolder b dzie zawierał wszystkie pliki danych nale ce do tego projektu.
Istnieje równie mo liwo
zdefiniowania dodatkowych podfolderów.
Rys. 16
Je eli nasze projekty b d przechowywane w innym miejscu na dysku twardym ni to,
które okre lone jest domy lnie, to w takiej sytuacji konieczne staje si
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
dokładne
32
zdefiniowanie cie ki dost pu do foldera, w którym te projekty b d przechowywane. W tym
celu klikamy odpowiednio na menu Options/Directories, a nast pnie zmieniamy cie k
dost pu w polu Projects.
Aktywny projekt jest zaznaczany w Panelu Sterowania zielon kropk . Po ponownym
uruchomieniu aplikacji ładowane s poprzednie ustawienia. Ostatnio u ywany projekt oraz
zdefiniowane przez u ytkownika ustawienia zapisywane s (w wersji na platform Windows)
do pliku eaglerc.usr znajduj cego si w katalogu Moje dokumenty.
Przed rozpocz ciem samodzielnej pracy z programem EAGLE najpierw nale y
zapozna si z przykładowymi projektami przygotowanymi przez autorów programu. W tym
celu zalecane jest skopiowanie ich do nowo utworzonego przez nas folderu. Aby to uczyni
wy wietlamy zawarto
folderu tutorial. Nast pnie przytrzymuj c klawisz CTRL
przeci gamy do nowo utworzonego folderu pliki: demo1.sch, demo2.sch oraz demo2.brd.
Przytrzymanie klawisza CTRL powoduje, i pliki te nie s przenoszone, a jedynie kopiowane
do innego folderu.
Dwukrotne klikni cie lewym przyciskiem myszy na którymkolwiek ze skopiowanych
plików spowoduje jego otwarcie, a tym samym uruchomienie Edytora schematów ideowych
(dla plików z rozszerzeniem *.sch) b d
Edytora płytek drukowanych (dla plików
z rozszerzeniem *.brd). Je eli program zamkniemy za pomoc kombinacji klawiszy ALT+X
lub klikaj c na File/Exit, to po jego ponownym uruchomieniu zostan odtworzone poprzednie
ustawienia okien edytora.
3.2 Wczytywanie plików EAGLE
Po uruchomieniu programu czekamy, a zostanie wy wietlony Panel Sterowania.
Nast pnie
rozwijamy
wy wietlona zawarto
gał zie
drzewa
Project/exemples/tutorial/MyProject.
Zostanie
podfolderu MyProject. Klikamy dwukrotnie na pliku demo2.brd.
Innym sposobem jest równie wybranie odpowiednio File/Open/Board. W obu przypadkach
wraz z plikiem demo2.brd (płytka drukowana) zostanie równocze nie otwarty plik demo2.sch
(schemat elektryczny).
3.3 Wybieranie warstw do wy wietlania
Rysowane w programie EAGLE projekty mog zawiera elementy rozmieszczone na
ró nych warstwach. Aby uzyska pełny rezultat niektóre warstwy s ł czone razem. Na
przykład kombinacja warstw Top, Pad i Via jest u ywana do generowania kliszy dla strony
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
33
druku. W rezultacie kombinacja warstw Bottom, Pad i Via jest u ywana do generowania
kliszy dla strony lutowania. Warstwa Pad zawiera otwory dla poł cze komponentów oraz
przelotki potrzebne, gdy cie ka sygnałowa przechodzi na inn warstw .
Otwieramy plik demo2.brd u ywaj c do tego polece
Nast pnie wybieramy ikon
DISPLAY
znajduj c
si
z menu File/Open/Board.
na pasku narz dziowym
polece . Zaznaczone warstwy zostan wy wietlone. Klikaj c na numer warstwy mo emy
powodowa jej naprzemienne wł czanie lub wył czanie. Przyciski All i None wł czaj lub
wył czaj
wszystkie
cie ki. Zaznaczaj c/odznaczaj c warstw
21 tPlace warstwy
23 tOrigins, 25 tNames, 27 tValues, 51 tDocu zostaj równie zaznaczone/odznaczone. To
samo dotyczy warstwy 22 bPlace.
Bardzo wa ne: Komponenty w warstwie 1 Top mog
by
tylko przenoszone lub
zaznaczane na rysunku, je eli warstwa 23 tOrigins jest wł czona. To samo dotyczy
komponentów na warstwie 16 Bottom i 24 bOrigins.
Aby wybra pewn warstw w menu Display nale y klikn
lewym przyciskiem
myszy na nazwie tej warstwy. Nast pnie mo emy u y przycisku Change, aby zmodyfikowa
takie warto ci jak: nazwa, kolor i styl wypełnienia.
Aby dowiedzie si wi cej na temat komendy DISPLAY nale y skorzysta z pomocy
programu. W tym celu nale y klikn
odpowiednio menu Help/General. Nast pnie klikamy
na Indeks i wpisujemy: DISPLAY. Tak samo post pujemy w przypadku ka dej innej
komendy lub funkcji programu.
3.4 Ustawienia siatki i jednostki
Schematy powinny by zawsze rysowane w siatce 0,1 cala (2,54 mm). Wymagaj tego
biblioteki, które definiowane s dla takich wła nie ustawie . Siatka dla projektów płytek jest
z góry definiowana przez u yte komponenty i zło ono
Siatka i jednostka ustawiane s za pomoc
klikn
na
ikon
płytki.
polecenia GRID. Aby je wywoła nale y
znajduj c si na pasku narz dziowym polece lub wpisa
polecenie Grid w linii polece . Wszystkie warto ci s podawane w aktualnie wybranej
jednostce. Szczegółowe informacje na temat polecenia GRID znajduj
si
w pomocy
programu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
34
Dla wszystkich ustawie okna Design Rules (Edit/Design Rules…) mo na u ywa
warto ci wyra onych w milsach lub milimetrach (1mil = 1/1000 cala). Jednostk domy ln
jest mil. Je eli u ytkownik preferuje prac w milimetrach nale y po prostu doda do warto ci
miano jednostki (na przykład 0,2 mm). Najcz ciej u ywane warto ci przedstawia poni sza
tabela (Tab. 3).
Tab. 3
cal
mil
milimetr
0,008
8
0,2032
0,010
10
0,2540
0,012
12
0,3048
0,016
16
0,4064
0,024
24
0,6096
0,032
32
0,8128
0,040
40
1,0160
0,050
50
1,2700
0,100
100
2,5400
Okno dialogowe GRID pozwala ustawi alternatywn siatk , która mo e by aktywowana
przez naci ni te klawisza ALT w oknie edytora.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
35
Rozdział 4:
Obwody, koła, łuki, prostok ty i tekst
Obwody, koła, łuki, prostok ty oraz tekst tworzone s za pomoc polece : WIRE,
CIRCLE, ARC, RECTANGLE oraz TEXT. Z jednej strony obiekty te słu
jako czyste
rysunki dla symboli, obudów i ramek. Z drugiej strony mog one pełni specjalne funkcje,
takie jak definiowanie zabronionych obszarów.
Na pocz tek nale y utworzy nowy schemat. W tym celu zamykamy wszystkie okna
i w Panelu Sterowania wybieramy odpowiednio File/New/Schematic. W ten sposób został
utworzony nowy plik schematu o nazwie untitled.sch. Normalnie nigdy nie powinno si
zapisywa pliku pod nazw untitled, dlatego wybieramy odpowiednio File/Save as, aby
zapisa plik pod inn nazw . Nast pnie powi kszamy okno edytora.
4.1 Polecenie WIRE
Polecenia WIRE u ywa si do rysowania linii. Aby narysowa lini nale y wybiera
ikon WIRE
znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Wszystkie parametry
dotycz ce tego polecenia mo emy ustawi na pasku parametrów. Nast pnie zaznaczamy
w polu wyboru warstwy warstw 94 Symbols. Na tej warstwie mo liwe jest rysowanie
prostok tów.
Rys. 17
4.2 Parametry polecenia WIRE
Okre lamy punkt startowy klikaj c lewym przyciskiem myszy. Nast pnie przesuwamy
kursor w gór i w prawo i klikamy kilka razy prawym przyciskiem myszy. Tym sposobem
zostanie narysowana linia z zagi ciami. Oprócz linii uko nych i prostopadłych zajdziemy
równie łuki 90-stopniowe i łuki dowolnie definiowane.
W Edytorze schematów luki mog by wybierane tylko za pomoc paska parametrów.
Nie ma mo liwo ci wybierania rodzaju łuku za pomoc prawego przycisku myszy.
Trzymaj c klawisz CTRL mo emy przeł cza
pomi dzy obwodami. Aby ustali
poło enie poł czenia wy wietlanego w kwadracie, wciskamy lewy przycisk myszy.
Przesuwamy kursor do punktu pocz tkowego i klikamy dwukrotnie lewym przyciskiem
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
36
myszy, aby poprowadzi lini . Powinni my zobaczy prostok tn obwolut . Klikaj c prawym
przyciskiem myszy mo emy utworzy k t pomi dzy segmentami obwodu. Jest to bardziej
efektywne ni u ywanie symboli znajduj cych si na pasku parametrów.
Uwaga: Nie nale y u ywa polecenia WIRE do rysowania sieci i szyn na schemacie. Do
tego celu słu
polecenia NET oraz BUS.
W edytorze płytek drukowanych:
Je li linie (polecenie WIRE) s umieszczone na warstwach: Top, Bottom lub Route2…15
program EAGLE potraktuje je jako elektrycznie poł czone cie ki. Linie rysowane za
pomoc polecenia WIRE słu
do rysowania kraw dzi płytek.
4.3 Zmiana szeroko ci linii
Tak długo jak aktywne jest polecenie WIRE, mo emy wybra
posługuj c si
szeroko
linii
polem combo box na pasku parametrów lub oddzielaj c ka dy segment
wprowadzi odpowiedni warto .
Aby zmieni szeroko
znajduj c
si
linii istniej cego obiektu wybieramy ikon CHANGE
pasku narz dziowym polece . Obok ikony zostanie wy wietlone menu.
Klikamy na WIDTH. Zostanie wy wietlone kolejne menu, które uka e gdzie zaznaczona jest
aktualna warto . Wybieramy po dan
warto
klikaj c lewym przyciskiem myszy,
a nast pnie klikamy na obiekcie, który chcemy zmieni .
Aby zmieni szeroko
linii na warto , która nie jest wy wietlona w menu polecenia
CHANGE, klikamy pole … i wprowadzamy warto
w oknie Change Width. W alternatywie
pozostaje równie u ycie linii polece do wprowadzenia warto ci, na przykład:
CHANGE WIDTH 0.017
Po wpisaniu polecenia naciskamy klawisz ENTER (tak samo post pujemy w przypadku
innych polece
wpisywanych w linii polece ). Nast pnie klikamy odpowiedni fragment
obwodu lub rozpoczynamy rysowanie nowego obwodu.
Aby zmieni styl linii klikamy lewym przyciskiem myszy na CHANGE, a nast pnie
Style. Wybieramy styl i klikamy na obwód, który chcemy zmieni .
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
37
4.4 Zmiana obiektu na inn warstw
Aby przenie obiekt (na przykład fragment obwodu) na inn warstw klikamy lewym
przyciskiem myszy na CHANGE, a nast pnie na Layer… . Wybieramy docelow warstw , na
przykład 94 Symbols poprzez klikni cie lewym przyciskiem myszy. Nast pnie klikamy na OK
i poprzez klikni cie wybieramy obiekt. Niektóre obiekty, takie jak szyny lub sieci, nie mog
by przenoszone na inn warstw , poniewa posiadaj szczególne znaczenie.
4.5 Funkcja UNDO/REDO
Jedn z bardziej u ytecznych cech programu EAGLE jest nieograniczona funkcja
UNDO. Mo emy jej u ywa dowoln ilo
razy. Ile razy klikniemy na ikon UNDO
tyle razy zostanie cofni te wykonane wcze niej zadanie. Aby ponowi zadanie cofni te przez
funkcj UNDO nale y klikn
ikon REDO
.
Funkcja
REDO
jest
równie
nieograniczona.
4.6 Polecenie CIRCLE
Aby uaktywni polecenie CIRCLE, które słu y do rysowania okr gów, klikamy
lewym przyciskiem myszy na ikonie CIRCLE
klikni
. Program EAGLE wymaga dwóch
myszy do narysowania okr gu. Pierwsze klikni cie ustala rodek okr gu, drugie
natomiast definiuje jego promie .
Umieszczamy kursor w dowolnym punkcie rastra i klikamy lewym przyciskiem
myszy. Przeci gamy kursor o kilka punktów rastra w prawo. Gdy rysowany okr g ma ju
odpowiedni
rednic , klikamy lewym przyciskiem myszy, aby zaakceptowa rozmiar okr gu
i jednocze nie zako czy wykonywanie polecenia. Rozmiar linii okr gu mo e by zmieniany
w taki sam sposób, jaki opisywany był wcze niej dla obwodów. Okr g narysowany lini
o rednicy 0 b dzie wypełniony.
Istnieje równie mo liwo
rysowania okr gu za pomoc warto ci współrz dnych.
Poni szy przykład pokazuje jak wykona
okr g o współrz dnych x=10, y=25 oraz
o promieniu 15 mm.
Na pocz tek nale y ustawi jednostk rastra na milimetry. W tym celu w linii polece
wpisujemy:
GRID MM
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
38
Nast pnie wpisujemy:
CIRCLE (10 25) (10 40)
lub
CIRCLE (10 25) (10 10)
Druga para współrz dnych opisuje dowoln lokalizacj obwodu. Mo liwe jest wi c opisanie
jednego okr gu przy pomocy kilku warto ci. Aby dowiedzie si wi cej na temat polecenia
CIRCLE naciskamy klawisz F1 (polecenie CIRCLE musi by aktywne) lub wpisujemy w linii
polece :
HELP CIRCLE
Aby zako czy działanie polecenia klikamy na ikon CANCEL oznaczon znakiem STOP
lub aktywujemy inn funkcj . Naci ni cie klawisza ESC powoduje odł czenie obiektów od
kursora.
4.7 Polecenie ARC
Aby uaktywni polecenie ARC, które słu y do rysowania łuków, wybieramy ikon
ARC
znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Łuk definiowany jest za pomoc
trzech klikni
myszy: pierwsze definiuje łuk startowy, drugie – rednice, a trzecie okre la
ko cowy punkt.
Umieszczamy kursor w po danym punkcie startowym i klikamy lewym przyciskiem
myszy. Nast pnie przesuwamy kursor kilka jednostek rastra w prawo pozostawiaj c t sam
współrz dn Y. Wy wietlony okr g wskazuje rednic łuku. Klikamy lewym przyciskiem
myszy. W tym momencie okr g stanie si łukiem. Klikaj c prawym przyciskiem myszy
mo emy równie okre li kierunek łuku. Za pomoc myszy mo emy równie zwi ksza lub
zmniejsza rozmiar łuku. Po ustaleniu po danej formy klikamy lewym przyciskiem myszy,
aby zatwierdzi łuk. Parametry flat i round okre laj kształt zako czenia łuku. Wi cej
informacji na temat polecenia ARC znajdziemy w pomocy programu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
39
Wszystko to mo e by równie wykonane z pomoc funkcji WIRE.
4.8 Polecenie RECT
Polecenie RECT słu y do rysowania prostok tów wypełnionych wewn trz. Aby
uaktywni polecenie wybieramy ikon RECT
znajduj c
si
na pasku narz dzi
polece . Aby narysowa prostok t potrzebne s dwa klikni cia mysz : pierwsze okre la
pierwszy wierzchołek prostok ta, drugie – wierzchołek le cy naprzeciwko.
Umieszczamy kursor w miejscu gdzie chcemy umie ci
pierwszy wierzchołek,
a nast pnie klikamy lewy przycisk myszy. Przesuwamy kursor w prawo i do góry. Kiedy
prostok t osi gnie po dany kształt i rozmiar klikamy ponownie, aby go zatwierdzi .
Prostok t jest wypełniony warstw , na której si
znajduje. Wi cej informacji na temat
polecenia RECT znajdziemy w pomocy programu.
4.9 Polecenie TEXT
Polecenie TEXT słu y do umieszczanie tekstów w projekcie. Aby je uaktywni
z paska narz dzi polece wybieramy ikon
.
Wprowadzamy
po dany
tekst
i klikamy na OK. Nast pnie umieszczamy tekst klikaj c lewym przyciskiem myszy na
miejscu, w którym chcemy go usytuowa . Kopia tego tekstu jest przymocowana do kursora.
Aby zako czy umieszczanie tekstu uruchamiamy kolejne polecenie lub klikamy na ikon ze
znakiem STOP. Aby umie ci
inny tekst wprowadzamy go i potwierdzamy klawiszem
ENTER. Tekst zostanie wy wietlony w linii polece .
Teksty zawieraj ce spacj
lub
redniki powinny by
ograniczone pojedynczymi
cudzysłowami, na przykład:
‘This is a text’
Aby zmieni rodzaj czcionki klikamy na ikon CHANGE, a nast pnie z rozwini tego
menu wybieramy Font. Program EAGLE obsługuje czcionki: wektorowe, proporcjonalne
oraz czcionki o ustalonej szeroko ci. Aby zmieni
rozmiar czcionki klikamy na ikon
CHANGE, a nast pnie wybieramy Size. Z rozwini tego menu wybieramy warto
wpisujemy j w linii polece (wpisan warto
lub
zatwierdzamy klawiszem ENTER) i klikamy
lewy dolny naro nik tekstu. W tekstach odwróconych punkt pocz tkowy mo e by
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
40
przesuni ty do prawego rogu. Teksty na schematach s zawsze umieszczone tak, e mo liwe
jest ich czytanie od przodu lub od prawej strony. Edytor płytek drukowanych umo liwia
wy wietlanie napisów w dowolnym miejscu. Do umieszczania napisów we wszystkich
kierunkach słu y flaga Spin. Jest ona umieszczona w linii polece
podczas korzystania
z polece : TEXT, MOVE lub ROTATE.
Aby zmieni napis klikamy na CHANGE, a nast pnie Text. W dalszej kolejno ci
klikamy na punkt pocz tkowy tekstu. Edytujemy tekst i klikamy na OK. Istnieje równie
mo liwo
zmiany szeroko ci linii w tek cie wzgl dem wysoko ci czcionki wektorowej.
W tym celu klikamy na CHANGE, a nast pnie Ratio. Szczegółowe informacje na temat
polece TEXT i CHANGE znajduj si w pomocy programu.
4.10 Zmienne tekstowe
Je eli umie cisz tekst
& gt; SHEET
ten ci g znaków b dzie zast powany przez numer bie cego arkusza, na przykład 1/1
(arkusz 1, wszystkich arkuszy 1). Program EAGLE oferuje numery podobnych zmiennych, na
przykład data/czas, które informuj o ostatnich zmianach w pliku ( & gt; LAST_DATE_TIME) lub
wykonanym wydruku ( & gt; PLOT_DATE_TIME). Biblioteki s
definiowane ze zmiennymi
tekstowymi dla nazwy ( & gt; NAME) oraz warto ci ( & gt; VALUE) elementu. Dla symboli natomiast,
mo emy u ywa & gt; PART oraz & gt; GATE.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
41
Rozdział 5:
U ywanie bibliotek
Program EAGLE rozpowszechniany jest z mnóstwem bibliotek zawieraj cych
zarówno przelotki jak i elementy montowane powierzchniowo. Drzewo widoczne w Panelu
Sterowania programu EAGLE oferuje podgl d szczegółowych informacji na temat zawarto ci
bibliotek. Aby nauczy si korzystania z bibliotek programu najpierw nale y utworzy nowy
schemat z czystym obszarem rysowania. W tym celu wybieramy odpowiednio
File/New/Schematic.
5.1 Polecenie ADD
Aby wybra element z biblioteki wybieramy ikon ADD
znajduj c
si
na
pasku narz dzi polece . Zostanie wy wietlone nowe okno. Z lewej strony znajduje si lista
dost pnych bibliotek. Wej cie do ka dej z bibliotek mo liwe jest poprzez klikni cie w znak
(+). W tym momencie zostan wy wietlone wszystkie jej elementy. Klikaj c na dowolnym
elemencie, z prawej strony zostan wy wietlone szczegółowe informacje na jego temat
(rozmiar, rodzaj obudowy, itd.). Teraz w polu Search mo emy wprowadzi jeden lub wi cej
parametrów wyszukiwania. Mo emy wpisa nazw poszukiwanego elementu lub dowolne
słowo znajduj ce si w jego opisie. Dozwolone jest u ywanie znaków zast pczych takich jak
„*” czy „?”. Je eli po uruchomieniu polecenia ADD nie wida bibliotek, oznacza to, i nie
zostały one załadowane.
Je li chcemy, na przykład, umie ci
element 74LS00 w polu wyszukiwarki
wpisujemy:
74*00
lub
74LS00
* jest znakiem zast pczym okre laj cym technologi i/lub wariant obudowy. Rezultatem
szukania jest wykaz elementów wykonanych w ró nych technologiach i ró nych obudowach.
Zaznaczamy po dany element i klikamy na OK. Teraz mo emy umie ci
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
element na
42
schemacie. Przesuwamy kursor w lew stron ekranu i klikamy lewym przyciskiem myszy.
Przesuwamy kursor w prawo i umieszczamy kolejny element. W ten sposób umieszczamy
cztery bramki na rodku obszaru rysowania. Nast pnie umieszczamy w pobli u pi t bramk .
Program EAGLE nazwał cztery pierwsze bramki IC1A…IC1D. Bramka pi ta została
natomiast nazwana IC2A. Jest tak dlatego, i
pi ta bramka wymaga drugiego układu
scalonego. Je li spojrzymy na warstw 93 Pins lub w linii polece wpiszemy:
DISPLAY PINS
parametry pinów zostan wy wietlone na zielono.
Powi kszamy rysunek. Bramki zostały wy wietlone w wi kszej skali. Mo na
zauwa y , e piny zostały oznaczone jako Input (In) lub Output (Out) oraz to, e liczba
wy wietlana jest w Swaplevel. Swaplevel wi kszy ni
0 informuje,
e pin mo e by
zamieniony z innym pinem takiego samego elementu, który ma przydzielony ten sam
Swaplevel (Patrz polecenie PINSWAP). Na przykład pin z swaplevel 1 mo e by zamieniony
z innym pinem, który posiada swaplevel 1. Swaplevel 0 oznacza, e pin nie mo e by
zmieniony. Tak długo, jak polecenie ADD b dzie aktywne, symbol bramki b dzie przypisany
do kursora.
U ywaj c ikony Zoom-in
lub klawisza F4 wy wietlamy wi ksz
cz
.
Nast pnie naciskamy klawisz ESC, aby wy wietli okno polecenia ADD. W polu Search
wpisujemy poni szy przykład:
*555N*
lub
*555*
Klikaj c dwukrotnie lewym przyciskiem myszy na LM555N wybieramy element
z biblioteki linear.lbr. Klikamy dwukrotnie prawym przyciskiem myszy, aby obróci element
o 180°, a nast pnie klikaj c lewym przyciskiem myszy umieszczamy element w dowolnym
miejscu obszaru rysowania. Powtarzamy to samo z innymi elementami. Mo emy równie
zauwa y ,
e biblioteki (w zale no ci od potrzeb) zawieraj
elementy o symbolice
europejskiej oraz ameryka skiej.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
43
Dopóki polecenie ADD b dzie aktywne, mo emy wróci do menu polecenia ADD.
Aby to uczyni naciskamy klawisz ESC. Dwukrotne naci ni cie klawisza ESC powoduje
anulowanie polecenia.
Inn metod umieszczania elementów na schemacie jest przeci gni cie ich z drzewa
znajduj cego si w Panelu Sterowania do okna Edytora schematów. Układamy okna w taki
sposób, aby widzie je równocze nie. Wybieramy, na przykład, element LN555N z linear.lbr
w widoku drzewa (gał
przenie
Librares). U ywaj c metody Drag & Drop (przeci gnij i pu ), aby
element do Edytora schematów. Je li wybierzemy element, który mo e posiada
wi cej ni jeden rodzaj obudowy lub technologii wykonania, to przed umieszczeniem go na
schemacie zostaniemy poproszeni o wybranie odpowiedniego wariantu z menu.
Domy lnie program EAGLE przyjmuje, e wszystkie aktywne elementy s podł czone do
tego samego ródła zasilania i tego samego uziemienia. Piny zasilania nie s wy wietlane.
S
natomiast automatycznie podł czane do
ródła zasilania i uziemienia podczas
generowania płytki (je eli u ytkownik nie doł czy innych sygnałów). Aby umie ci je na
schemacie nale y u y polecenia INVOKE
Wi kszo
.
elementów (zawartych w bibliotekach), które posiadaj tylko jeden pin zasilania
i uziemienia, s definiowane w ten sposób, e piny sygnałów zasilaj cych s niewidoczne.
W niektórych przypadkach (na przykład w przypadku układu 555N, przechowywanego
w bibliotece liniowej) piny te powinny by widoczne. W takiej sytuacji nale y podł czy pin
zasilania z odpowiedni sieci .
Pomoc programu EAGLE umo liwia otrzymanie informacji na temat polece ADD
oraz UPDATE umo liwiaj cych aktualizowanie i dodawanie elementów oraz całych
bibliotek.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
44
5.2 Polecenie USE
Domy lne ustawienia powoduj , e polecenie ADD przeszukuje wszystkie biblioteki
zawarte w katalogu bibliotek (wybieramy odpowiednio z menu Panelu Sterowania
Options/Directories/Libraries). Istnieje mo liwo
wykluczenia funkcji przeszukiwania. Aby
to uczyni , przy gał zi Libraries (w widoku drzewa w Panelu Sterowania) klikamy na zielony
znacznik. Kolor zielony oznacza, e biblioteki s aktualnie w u yciu, szary za oznacza
bibliotek nieu ywan . To jest dokładnie funkcja USE, któr mo emy wywoła za pomoc
linii polece . Na przykład polecenie:
USE *
powoduje, e wszystkie elementy (znajduj ce si w cie ce dost pu do bibliotek) staj si
dost pne. Wi cej informacji na temat polecenia USE znajdziemy w pomocy programu.
5.3 Polecenie INVOKE
Polecenie INVOKE mo e by
u yte do zezwolenia na podł czenie aktywnych
elementów do ródła zasilania innego ni VCC i GND. Wybieramy ikon INVOKE
,
a nast pnie klikamy lewym przyciskiem myszy na bramk IC2A. Zostanie wy wietlone
menu. Klikamy dwukrotnie na PWRN oraz na pinach zasilania, aby przył czy IC2 do
kursora. Teraz mo emy umie ci go gdziekolwiek, klikaj c w tym celu lewym przyciskiem
myszy i podł czaj c go do dowolnej sieci. Inn cech polecenia INVOKE jest mo liwo
zezwalania na doł czanie sekwencji odno ników u ytkownika przed automatycznym
dokonaniem tego przez program EAGLE. Je eli polecenie INVOKE jest wci
aktywne
klikamy lewym przyciskiem myszy na IC2A. Zostanie wy wietlone menu. Gwiazdka
przypisana do bramki A wskazuje na to, e bramka ta jest aktualnie u ywana. Elementy bez
gwiazdek natomiast, mo na wykorzysta .
Je li chcemy, aby IC2C był umieszczony przed IC2B, klikamy dwukrotnie na C
w wy wietlonym menu. Okno zostanie zamkni te, a IC2C b dzie przył czony do kursora.
Klikamy lewym przyciskiem myszy w dowolnym miejscu, aby umie ci element. Pozostałe
bramki b d u ywane przez program EAGLE do momentu dodania kolejnego układu.
Je li chcemy umie ci bramki na wi cej ni jednym arkuszu, u ywamy polecenia
INVOKE (na nowym arkuszu) i wpisujemy nazw elementu w linii polecenia. Zostanie
wy wietlone menu polecenia INVOKE.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
45
Mo emy umieszcza w obszarze rysowania elementy z dowolnej liczby bibliotek. Elementy
s zapisywane w cało ci razem z plikami schematów lub płytek. Je eli element zostanie
umieszczony w pliku, nie ma potrzeby przesyłania biblioteki, z której dany element
pochodził.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
46
Rozdział 6:
Rysowanie schematu
W rozdziale tym zostały zawarte informacje na temat tego, w jaki sposób sieci oraz
szyny u ywane s podczas rysowania. Zawiera on równie inne informacje, które pó niej
b d
wykorzystywane podczas tworzenia dowolnego schematu. Aby utworzy
pusty
dokument, wybieramy odpowiednio File/New/Schematic w Panelu Sterowania, a nast pnie
powi kszamy okno.
6.1 Siatka
Standardowa siatka dla schematów to 0,1 cala. Elementy powinny by umieszczane w tej
siatce, b d w jej wielokrotno ci. W przeciwnym wypadku piny mog nie zosta podł czone.
Ustawiamy alternatywn siatk 0,25 cala. Daje to mo liwo
wyrównywania (na
przykład etykiet). Precyzyjna siatka aktywowana jest za pomoc klawisza ALT.
6.2 Dodawanie ramki do schematu
Na pocz tku wybieramy ramk z biblioteki frames.lbr, która zawiera predefiniowane
ramki w najró niejszych formatach. Klikamy na ADD i w polu search wpisujemy słowo
LETTER lub FRAME. Wybieramy dowoln ramk klikaj c dwukrotnie na przykład na
LETTER_P. Ramka, która znajduje si w formatce (w układzie portrait) zostanie doł czona
do kursora.
Je li nie widzimy ramki w cało ci, wciskamy klawisz F4, a do momentu w którym na
ekranie b dzie widoczny cały obraz. Nast pnie umieszczamy j klikaj c lewym przyciskiem
myszy w taki sposób, aby lewy róg posiadał współrz dne (X=0, Y=0). Do kursora została
doł czona kolejna ramka. Aby zako czy działanie polecenia ADD wybieramy ikon ze
znakiem stop lub dwukrotnie wciskamy klawisz ESC.
Aby wy wietli ramk w pełnej wielko ci, naciskamy kombinacje klawiszy ALT+F2
lub wybieramy ikon Zoom-to-fit
znajduj c si na pasku narz dzi.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
47
6.3 Dodawanie i zmiana tekstu
Mo liwe jest dodawanie linii, napisów oraz innych obiektów do predefiniowanych
ramek i pól tekstowych znajduj cych si
w bibliotece. Istnieje równie
mo liwo
projektowania i zapisywania własnych ramek.
Zmienne tekstowe (na przykład tytuł projektu) mog by umieszczane bezpo rednio
w Edytorze schematów. Ramki s zapisywane w bibliotece jako symbole. Teksty powinny
by zapisywane na warstwie 94 Symbols.
Umieszczamy pole ramki tekstowej w oknie edytora w taki sposób, aby było
całkowicie widoczne. Nast pnie klikamy ikon polecenia TEXT i wprowadzamy poni szy
tekst:
‘Cadsoft’
nast pnie klikamy przycisk OK. Napis zostanie doł czony do kursora. Mo emy go umie ci
w dowolnym miejscu, klikaj c w tym celu lewym przyciskiem myszy. Przesuwamy tekst do
górnej pustej linii pola tekstowego i umieszczamy go poprzez klikni cie lewym przyciskiem
myszy. Kopia tekstu przył czona do kursora zniknie w momencie uaktywnienia innego
polecenia lub w momencie naci ni cia ikony CANCEL
.
Je eli nie zdefiniujemy rozmiaru tekstu kiedy polecenie TEXT jest aktywne, mo emy
to uczyni pó niej za pomoc polecenia CHANGE. W tym celu klikamy ikon CHANGE.
Z menu wybieramy Size, a nast pnie 0.15 i klikamy lewym przyciskiem myszy na lewym
dolnym rogu napisu. Rozmiar tekstu zostanie zwi kszony do 0,15 cala. Je li chcemy
zwi kszy
rozmiar do warto ci, której nie ma w menu Size (na przykład 0,17 cala),
wpisujemy w linii polece :
CHANGE SIZE 0.17
nast pnie wciskamy klawisz ENTER i klikamy na dolny lewy róg tekstu.
Uwaga: Warto ci dziesi tne nale y oddziela
kropkami ! Bie ce ustawienie siatki
determinuje jednostk !
Tekstem mo na dowolnie manipulowa dodaj c adres lub numer dokumentu w polu
tekstowym.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
48
TITLE: zawiera nazw aktualnie u ywanego pliku (zmienna tekstowa & gt; DRAWING_NAME)
DATE: zawiera dat ostatnio u ywanego polecenia (zmienna tekstowa
& gt; LAST_DATE_TIME)
Zarówno jedno, jak i drugie pole s
wypełniane automatycznie razem z dat
zapisanego rysunku. Ramki zawarte w bibliotece frames s definiowane poprzez odpowiednie
zmienne tekstowe.
6.4 Wprowadzanie schematu
Je eli nie chcemy w tym momencie pracowa
z całym schematem, mo emy
skorzysta ze schematu zawartego w demonstracyjnym pliku demo1.sch znajduj cego si
w katalogu eagle/exemples/tutorial.
Rozpoczynamy wciskaj c kombinacje klawiszy ALT+F2 lub klikaj c na ikon
Zoom-to-fit, aby dopasowa
ramk
rysunku do rozmiaru okna. Elementy schematu
przedstawia poni sza tabela (Tab. 4).
Tab. 4
Element
Warto
Urz dzenie
Obudowa
Biblioteka
Arkusz
C1
30p
C-EUC1206
C1206
rcl
1
C2
30p
C-EUC1206
C1206
rcl
1
C3
10n
C-EU025-025X050
C025-025X050
rcl
1
C4
47µ / 25V
CPOL-EUTAP5-45
TAP5-45
rcl
1
C5
47 µ
CPOL-EUTAP5-45
TAP-45
rcl
1
D1
1N4148
1N4148
D035-10
diode
1
IC1
PIC16F84AP
PIC16F84AP
DIL18
microchip
1
IC2
78L05Z
78L05Z
TO92
linear
1
JP1
PROG
PINHD-1X4
1X04
pinhead
1
JP2
APPL
PINHD-1X17
1X17
pinhead
1
XTAL / S
QS
special
1
R-EU_R1206
R1206
rcl
1
frames
1
Q1
R1
F1
2,2k
DINA4_L
Aby umie ci wy ej wymienione elementy, u ywamy polecenia ADD.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
49
Zalecane jest, aby nie zmienia domy lnego rastra, który w Edytorze schematów wynosi 100
mil (około 2,54 mm). Tylko wtedy b dziemy pewni, e piny elementów b d podł czone do
sieci.
Mo emy naprzemiennie wł cza lub wył cza raster klikaj c na ikon GRID
lub po prostu u ywaj c klawisza F6. Ułatwia to odnalezienie
danej cz ci schematu.
Ka dy element umieszczony na schemacie mo emy przenosi w dowolny sposób.
Słu y do tego polecenie MOVE. Aby uaktywni polecenie, wybieramy ikon MOVE
znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Nast pnie przesuwamy kursor na element,
który chcemy przesun
i klikamy lewy przycisk myszy. Program EAGLE pod wietli
element, który od tego momentu b dzie przył czony do kursora. Przemieszczamy element
w
dane miejsce i klikamy lewy przycisk myszy. Element zostanie umieszczony w miejscu,
w którym klikniemy. Je li chcemy dodatkowo obróci element, klikamy prawym przyciskiem
myszy.
Do wykonania duplikatu elementów u ywamy polecenia COPY. Aby je uaktywni
wybieramy ikon
COPY
znajduj c
si
na pasku narz dziowym polece . Po
umieszczeniu elementów na schemacie nale y je jeszcze poł czy . U ywamy o tego
polecenia NET.
Uwaga: U ywamy polecenia NET, nie WIRE !
6.5 Polecenie NET
Sie jest poł czona z pinem tylko wtedy, je li pin jest umieszczony w punkcie ł czenia
pinów. Wy wietlamy warstw 93 Pins za pomoc polecenia DISPLAY, aby zlokalizowa te
punkty poł cze . Zostan one zaznaczone zielonymi kr gami.
Program EAGLE automatycznie nazywa poł czenia elektryczne (sieci). W przykładzie
demo1.sch linie C5 pin +, U1 pin 3(VI) oraz JP2 pin 16 posiadaj t sam nazw . Piny
podł czone s do tej samej sieci.
Kiedy polecenie NET jest aktywne, pasek stanu znajduj cy si
na dole ekranu
wy wietla wła ciwo ci zaznaczonej sieci
6.6 Polecenie NAME
Program EAGLE automatycznie nadaje nazwy takim elementom jak: szyny (B$), sieci
(N$) lub piny (P$). Wybieramy ikon NAME
, a nast pnie klikamy poł czenie sieci
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
50
z układem IC1 (pin OSC1). Zostanie wy wietlone menu predefiniowanej nazwy sieci.
Wybieramy OSC1 i klikamy na OK. Sie zmieni nazw . Nazwy komponentów oraz szyn
mog by zmieniane w ten sam sposób.
6.7 Polecenie LABEL
Polecenie LABEL pozwala umieszcza
nazwy sieci lub szyn na schemacie
w dowolnym miejscu. Wybieramy ikon LABEL
, umieszczamy kursor na sieci
MCLR/PGM, a nast pnie klikamy lewym przyciskiem myszy. Nazwa sieci zostanie
przytwierdzona do kursora. W ten sposób b dziemy mogli umie ci j w dowolnym miejscu.
Mo emy równie
odwróci
etykiet
u ywaj c prawego klawisza myszy. Umieszczamy
etykiet w po danym miejscu i klikamy lewym przyciskiem myszy, aby zatwierdzi jego
poło enie.
Je eli nazwy sieci lub szyn zostan
zmienione, ich etykiety równie
zostan
zaktualizowane. Tekst etykiety nie mo e by zmieniany za pomoc polecenia CHANGE
TEXT, ale jedynie poprzez polecenie NAME. Polecenia CHANGE FONT oraz CHANGE
SIZE umo liwiaj zmian stylu oraz rozmiaru czcionki.
6.8 Polecenie DELETE
Polecenie DELETE umo liwia usuwanie dowolnych elementów znajduj cych si
w obszarze rysowania. Aby u y
tego polecenia wybieramy ikon
DELETE
znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Nast pnie przesuwamy kursor na
dany
element i klikamy lewym przyciskiem myszy. Element zostanie usuni ty. Przytrzymanie
klawisza SHIFT podczas usuwania danego obiektu powoduje usuni cie całej szyny lub sieci.
Sporym ułatwieniem mo e by równie polecenie GROUP
. Przy pomocy kombinacji
tego polecenia z poleceniem DELETE oraz klikni cia prawym przyciskiem myszy mo emy
usuwa całe grupy obiektów. Z poleceniem DELETE działaj równie funkcje UNDO oraz
REDO.
6.9 Polecenie JUNCTION
Opuszczanie jednej sieci na drug powoduje automatyczne generowanie poł czenia
pomi dzy tymi sieciami. Poł czenie to ob dzie reprezentowane przez punkt poł czenia, które
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
51
b dzie ustawione automatycznie. Automatyczne ustawienie poł cze mo e by zmieniane
przez opcj Auto set junction (menu Options/Set/Misc).
W tym wypadku polecenie JUNCTION u ywane jest do zaznaczania w złów na
przeci ciach sieci, które nie s ze sob poł czone. Wybieramy ikon JUNCTION
kursora
zostanie
przyczepiony
w zeł.
Umieszczamy
w zeł
w
. Do
danym
miejscu
i zatwierdzamy je klikaj c lewym przyciskiem myszy.
6.10 Polecenie SHOW
Polecenie SHOW u ywane jest do wy wietlania nazw oraz szczegółów elementów
i innych obiektów. Gotowe sygnały i sieci mog by pod wietlone jako elementy. Aby
wy wietli , na przykład sie V+, wybieramy ikon SHOW
, przesuwamy kursor na
punkt poł czenia U1 pin VI(3) i klikamy lewym przyciskiem myszy. Nale y zauwa y , e
program EAGLE pod wietla sie wraz z ka dym pinem podł czonym do tej sieci oraz nazwy
pinów ka dej cz ci, która jest do niej podł czona. Dodatkowo sygnał widoczny jest na pasku
stanu jako:
Net: V+, Class: 1 Power
Przy aktywnym poleceniu SHOW sieci b d
pod wietlone nawet podczas zmieniania
rozmiaru okna. Dokonujemy tego poruszaj c mysz
(wraz z wci ni tym
rodkowym
klawiszem) oraz u ywaj c polecenia WINDOW. Aby zako czy polecenie wybieramy ikon
STOP lub u ywamy polecenia WINDOW REFRESH (klawisz F2). Od tego momentu obiekty
nie b d ju pod wietlone.
Aby wy wietli obiekt o konkretnej nazwie, klikamy na ikon SHOW a nast pnie
wpisujemy nazw elementu w linii polece (na przykład D0) i naciskamy klawisz ENTER.
Aby zaznaczy
kolejny obiekt wpisujemy kolejn
jego nazw . W ten sposób mo emy
zaznacza jedn sie po drugiej. Je li chcemy natomiast wy wietli wszystkie sieci na raz,
w linii polece wpisujemy:
SHOW RA4
SHOW RA3
SHOW RA2
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
52
Po ka dym z polece naciskamy klawisz ENTER.
6.11 Polecenie MOVE
Poł czenie elektryczne nie b dzie wygenerowane, je eli
u ywaj c polecenia MOVE
przeniesiemy lini sieci nad pin. Z innej strony: je li przesuniemy pin nad inny pin lub
lini sieci elektryczne poł czenie zostanie wygenerowane i sie b dzie doł czona do pinu,
gdy zostanie on przesuni ty. Aby odł czy linie mo emy u y polecenia UNDO.
Polecenia sprawdzamy u ywaj c komendy SHOW. Sie
oraz list
pinów mo emy
dodatkowo eksportowa za pomoc polecenia EXPORT.
6.12 Historia funkcji
Za pomoc klawiszy STRZAŁKA W GÓR
oraz STRZAŁKA W DÓŁ mo emy
przywoływa ostatnie polecenia wpisywane w linii polece . Lini polece
usuwamy za
pomoc klawisza ESC.
U ywamy kombinacji klawiszy ALT+F2, aby wy wietli cały schemat. Nast pnie
wpisujemy:
SHOW R1
SHOW C1
SHOW IC1
Po ka dym z polece wciskamy klawisz ENTER. Wył czamy polecenie SHOW klikaj c na
ikon STOP. Nast pnie od wie amy obraz, na przykład poprzez naci ni cie klawisza F2.
Kilkukrotne wciskamy klawisz STRZAŁKA W GÓR
oraz STRZAŁKA W DÓŁ. W ten
sposób mo emy przewija list ostatnio wydawanych polece . Je eli ponownie chcemy u y
którego
z wcze niej wydawanych polece , wciskamy klawisz ENTER w momencie
pojawienia si go na li cie.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
53
6.12 Uzupełnianie schematu
Wydajemy polecenie ADD, aby doda dodatkowe elementy i symbole jak: +5V, V+
i GND z biblioteki supply.lbr. Poprawno
poł cze elektrycznych sprawdzamy za pomoc
polecenia ERC (Electrical Rule Check). W tym celu wybieramy ikon
Pami tajmy,
.
e zawsze mo emy u y polecenia MOVE, aby przenie
dowolny
obiekt lub obróci element przył czony do kursora myszy za pomoc prawego klawisza
myszy.
U ywaj c polecenia NET ł czymy piny komponentów zgodnie ze schematem oraz
ł czymy symbole zasilania z odpowiednimi pinami. U ywaj c polecenia NET klikamy
prawym przyciskiem myszy w celu wyboru prowadzenia linii (prostopadłe lub uko ne).
Nast pnie klikamy lewym przyciskiem myszy, aby zatwierdzi segment.
Je li umie cimy sie dokładnie w punkcie poł czeniowym, zostanie ona zako czona
wła nie w tym punkcie. W przeciwnym wypadku sie b dzie cały czas przyczepiona do
kursora myszy.
6.12 Polecenie SMASH
Zauwa my, e je li obracamy takie elementy jak rezystory czy diody z poło enia
poziomego do pionowego, to wraz z elementami obracaj si równie przypisane do nich
napisy. Polecenie SMASH pozwala na wykonywanie polece
MOVE oraz ROTATE
w stosunku do nazw i warto ci, nie zale nie od symbolu. Je li u yjemy tego polecenia,
program EAGLE automatycznie narysuje lini ł cz c tekst z odpowiednim elementem, aby
wskaza do jakiego obiektu odnosi si dany napis.
Aby aktywowa polecenie SMASH, klikamy lewym przyciskiem myszy na ikon
SMASH
. Umieszczamy kursor na symbolu diody i klikamy lewym przyciskiem
myszy. Spowoduje to oddzielenie symbolu. Nast pnie klikamy na ikonie MOVE,
przesuwamy kursor na nazw D1 i klikamy lewym przyciskiem myszy.
Punkt wyboru tekstu jest oznaczony symbolem krzy a. W zale no ci od tego jak był
obracany znajduje si w lewym dolnym lub prawym górnym rogu.
Nazwa została przył czona do kursora. Mo e by przesuni ta w lepsze miejsce lub
obrócona za pomoc prawego klawisza myszy. Je li nazwa jest ju w
danym miejscu,
klikamy lewym przyciskiem myszy, aby zatwierdzi nowe poło enie.
Je li chcemy zmieni rozmiar nazwy i warto ci, któr odseparowali my od elementu
za pomoc polecenia SMASH, u ywamy polecenia CHANGE SIZE.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
54
Polecenie SMASH mo e by równie u yte w odniesieniu do grup. Gdy klikamy na
obiekcie lub na wn trzu grupy, przytrzymujemy klawisz SHIFT, aby poł czy wszystkie
teksty. Pojawi si one w oryginalnym poło eniu.
6.13 Polecenie VALUE
Program EAGLE pozwala definiowa lub zmienia warto ci elementów takich jak
rezystory czy kondensatory. W przypadku układów IC warto
informuje o rodzaju elementu
(na przykład 74LS00N).
Wybieramy ikon
now warto
VALUE
. Nast pnie klikamy na rezystor, wprowadzamy
i klikamy OK. Mo emy równie u y polecenia NAME, aby zmieni nazwy
rezystorów, kondensatorów, układów scalonych, sieci oraz szyn.
6.14 Polecenie ERC (Electrical Rule Check)
Polecenie ERC słu y do testowania schematu pod wzgl dem poprawno ci
elektrycznej w celu wyznaczenia ewentualnych bł dów. Ostrze enia oraz bł dy zapisywane
s do pliku, który nosi tak sam nazw jak rysunek, ale posiada inne rozszerzenie (*.erc).
Plik ten zostaje automatycznie wy wietlony w oknie edytora tekstów je li tylko wiadomo ci
dotycz ce bł dów i ostrze e zostały wygenerowane.
Aby pokaza
wybieramy ikon
działanie polecenia ERC, otwieramy plik demo1.sch. Nast pnie
ERC
. Zostanie wy wietlone okno. Zawiera ono dwa ostrze enia:
WARNING: Sweet 1/1: POWER Pin IC1 VSS connected to GND
WARNING: Sweet 1/1: POWER Pin IC1 VDD connected to +5V
Wiadomo ci te informuj nas, e piny zasilania s podł czone do innych sygnałów ni si
spodziewano. Piny zasilania w bibliotekach zostały nazwane VSS oraz VDD, natomiast
podł czone s do GND i +5V. Ostrze enie to mo na zignorowa , poniewa takie podł czenie
było zamierzone.
Zauwa my, e polecenie ERC potrafi tylko odkry mo liwe ródła bł dów. Poprawna
interpretacja wy wietlonych komunikatów nale y do u ytkownika !
Wi cej informacji na temat polecenia ERC znajdziemy w pomocy programu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
55
6.15 Generowanie płytki drukowanej na podstawie schematu
Po załadowaniu pliku ze schematem wybieramy ikon BOARD
znajduj c si
na pasku narz dzi. Zostanie wygenerowany plik płytki. Wszystkie obudowy elementów wraz
z
poł czeniami zostan
umiejscowione obok płytki. Wi cej informacji na temat
projektowania płytki znajduje si w dalszej cz ci opisu.
6.16 Polecenie BUS
Z katalogu eagle/examples/tutorial ładujemy plik bus.sch. Zostanie wy wietlony
schemat zawieraj cy struktur szyn. Szyna została narysowana za pomoc polecenia BUS.
Została równie automatycznie nazwana (B$1..).
Szyna nie ma logicznego znaczenia. Jest jedynie elementem rysunku. Logiczne
poł czenia (sieci) s definiowane tylko przy pomocy polecenia NET. Sieci o tych samych
nazwach s identyczne nawet wtedy, je li znajduj si na innych stronach schematu lub
optycznie nie s podł czone.
Nazwa szyny okre la zawarte w niej sygnały. W tym przykładzie szyna zawiera
sygnały od VALVE0 do VALVE11 i sygnał nazwany EN. Dlatego za pomoc polecenia
NAME szyna została nazwana EN,VALVE[011].
W tym przykładzie szyna nie została jeszcze uko czona, poniewa wci
jest jeszcze
kilka poł cze do narysowania. Ł czenie poni szych sygnałów do IC7 rozpoczynamy od
zaznaczenie komendy NET. Nast pnie klikamy na linii szyny:
EN
IC7 Pin 14 EN
VALVE0
IC7 Pin 16 INA
VALVE1
IC7 Pin 15 INB
VALVE2
IC7 Pin 10 INC
VALVE3
IC7 Pin 9 IND
Uruchamiamy polecenie NET i przesuwamy kursor nad szyn , jedn linie rastra wy ej ni pin
IC7-14. Przył czenie sieci do szyny musi by prowadzone od szyny i rysowane w kierunku
pinu elementu. Klikamy, aby ustali punkt startowy sieci. Na ekranie zostanie wy wietlone
okno z nazwami dla szyn. Klikamy na EN, aby zaznaczy sie EN i przesuwamy kursor do
IC7-14. Klikamy pin, aby zako czy prowadzenie linii sieci. Te same czynno ci powtarzamy
dla VALVE0..VALVE3.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
56
Aby stworzy nazwy sieci, które b d widoczne na schemacie, u ywamy polecenia LABEL.
U ywaj c polece UNDO (klawisz F9) lub REDO (klawisz F10) zawsze mo emy cofn
akcj lub przywróci ju cofni t .
Aby przesuwa
pojedyncze segmenty lub szyny u ywamy polecenia MOVE.
Wybieramy punkt przy ko cu, aby przesun
aby przesun
koniec segmentu lub punkt gdzie na rodku,
schemat równolegle. Za pomoc polecenie DELETE mo emy równie usun
pojedynczy segment.
Kursor przyjmuje symbol czterech strzałek w momencie, gdy chcemy wybra obiekt, który
jest bardzo bliski pocz tku innego obiektu. W takim przypadku klikamy lewym przyciskiem
myszy, aby zaznaczy pod wietlony obiekt. Klikamy prawym przyciskiem, je li chcemy
przej
do nast pnego obiektu. Informacje na temat zaznaczonego obiektu zostan
wy wietlone na pasku stanu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
57
Rozdział 7:
Automatic Forward & Back Annotation
Projektuj c płytki powinni my zawsze u ywa funkcji Forward & Back Annotation.
Tylko wtedy mo emy by pewni, e płytki i schematy b d zgodne ze sob . Ten mechanizm
kontrolny jest aktywowany tylko wtedy, je eli załadujemy schemat i płytk o tej samej
nazwie. Program zawsze ładuje obydwa pliki, je eli znajduj si one w tym samym katalogu.
Zgodno
w tym kontek cie oznacza, e lista poł cze , elementy oraz warto ci s identyczne.
Je li załadujemy schemat i płytk , która ma tak sam nazw i znajduje si w tym
samym katalogu (i na odwrót), EAGLE uruchamia sprawdzanie ich spójno ci. Je li zostan
odkryte ró nice, mo emy uruchomi ERC. Rezultaty zostan wy wietlone w oknie edytora
tekstu. Umo liwia to r czne poprawienie niezgodno ci pomi dzy plikami. Korzystaj c z tej
metody mo emy nawet narysowa schemat układu na podstawie jego płytki.
Forward & Back Annotation mo e by przerwany, je li tylko jedno okno schematu lub
tylko jedno okno płytki zostanie aktywowane. Jakiekolwiek zmiany mog spowodowa
niezgodno
w plikach schematu i płytki. Wła nie dlatego zawsze powinni my przestrzega
poni szej zasady:
Kiedy pracujemy z płytk , nigdy nie powinni my zamyka okna schematu (i na odwrót).
Lepszym rozwi zaniem b dzie na pewno zminimalizowanie okna.
Podczas pracy z nadzorem Forward & Back Annotation wszystkie zmiany dokonane
w schemacie płytki powoduj automatyczne zmiany w samej płytce (i na odwrót). Niektóre
zmiany mog by przeprowadzone tylko na płytce lub na schemacie (na przykład elementy
lub sieci). Inne s mo liwe tylko na schemacie (na przykład dodawanie elementów). EAGLE
zapobiega takim operacjom w edytorze płytek. Proponuje dokonywanie ich w module
Schematic Editor.
Aby sprawdzi
działanie Forward & Back Annotation otwieramy plik demo2.sch.
Płytka demo2.brd zostanie załadowana automatycznie w oknie Layout Editor. Zmieniamy
kilka przykładowych nazw oraz warto ci (polecenia NAME oraz VALUE). Mo emy zatem
zauwa y , e zmiany dokonywane s w obu oknach naraz. Podobny eksperyment mo na
wykona z innymi poleceniami takimi jak: DELETE, UNDO oraz REDO.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
58
Rozdział 8:
Projektowanie płytki
W rozdziale tym zawarte s informacje dotycz ce projektowania płytek drukowanych
oraz modyfikowania ju istniej cych projektów wykonanych za pomoc modułu Layout
Editor. Najpierw stworzymy płytk bez schematu.
Rozdział ten po wi cony jest w głównej mierze dla u ytkowników nie posiadaj cych
modułu Schematic Editor. Je eli za takowy moduł został zainstalowany, nie ma konieczno ci
wykonywania poni szych wicze . Warto jednak zapozna si z lektur , gdy mo e ona
zawiera cenne informacje.
8.1 Projektowanie płytki bez schematu
Otwieramy nowy plik (odpowiednio File/New/Board w Panelu Sterowania)
i powi kszamy okno edytora.
Na pocz tek definiujemy kształt płytki. Zanim jednak to nast pi, musimy wcze niej
ustali jednostk miary, jakiej b dziemy u ywa podczas projektowania. Najlepiej skorzysta
z domy lnej jednostki. W tym celu klikamy na ikon
GRID znajduj c
si
na pasku
parametrów, a nast pnie klikamy na Default i zatwierdzamy przyciskiem OK.
Kraw dzie płytki musz by rysowane na warstwie 20 za pomoc polecenia WIRE.
W tym celu klikamy na ikon WIRE, a nast pnie z pola combo na pasku parametrów
wybieramy warstw 20.
Umieszczamy kursor w punkcie współrz dnych zero, a nast pnie klikamy lewym
przyciskiem myszy, aby zatwierdzi
punkt pocz tkowy kraw dzi. Przesuwamy kursor
w prawo. Nast pnie klikamy prawym przyciskiem myszy do momentu, a linie stan si
prostopadłe (90 stopni) i umieszczamy kursor w pobli u współrz dnych (4.00 3.00).
Zatwierdzamy kształt kraw dzi klikaj c w tym punkcie lewym przyciskiem myszy,
a nast pnie przesuwaj c kursor z powrotem do punktu zero. Klikaj c dwukrotnie lewym
przyciskiem myszy ko czymy działanie polecenia WIRE. W tym momencie kraw dzie płytki
s ju zdefiniowane. U ywaj c polecenia MOVE mo emy przesuwa kraw dzie płytki. Za
pomoc
polece
UNDO oraz REDO natomiast mo emy cofn
dokonane zmiany lub
wykona ponownie cofni te ju czynno ci. Za pomoc kombinacji klawiszy ALT+F2 lub
ikony Zoom-to-fit mo emy powi kszy rozmiar płytki do rozmiaru ekranu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
59
8.2 Siatka
Zanim rozpoczniemy wstawianie elementów, wa ne jest, aby najpierw ustawi dla
nich odpowiedni
siatk . Siatka dla elementów mo e by
inna od siatki u ywanej do
rysowania kształtu płytki i prawie zawsze inna ni siatka u ywana do prowadzenia cie ek.
W poni szym przykładzie standardowo u yjemy domy lnej siatki (0,05 cala).
8.3 Umieszczanie elementów
Wybieramy ikon ADD znajduj c si na pasku narz dziowym polece , a nast pnie
wyszukujemy DIL14. Klikamy dwukrotnie na obudowie 14-pin DIL. Obudowa zostanie
przył czona do kursora. Za pomoc prawego przycisku myszy mo emy j dowolnie obraca ,
a nast pnie klikaj c lewym przyciskiem myszy umie ci j w
danym miejscu. W ten sposób
umieszczamy dwie obudowy. Naciskamy klawisz F3 i F4, aby powi kszy lub zmniejszy
skal elementu.
Je li chcemy umie ci element na naszej płytce pod dowolnym k tem, jest mo liwe
zdefiniowanie warto ci tego k ta w polu Angle na pasku parametrów w momencie, gdy
element ten jest przył czony do kursora. Aby to uczyni wybieramy element, klikamy pole
Angle na pasku parametrów, wprowadzamy
dan warto
k ta, a nast pnie zatwierdzamy j
klawiszem ENTER. W tym momencie przyczepiony do kursora element jest ju obrócony
i gotowy do umieszczenia na płytce.
Aby obróci ju umieszczony element u ywamy polecenia ROTATE. Domy lnie za
pomoc tego polecenia mo emy obraca elementy o 90 stopni. Aby obróci umieszczony ju
element pod dowolnym k tem, klikamy na ikon ROTATE, i w polu Angle wpisujemy
warto
dan
k ta (polecenie ROTATE musi by aktywne). Nast pnie klikamy na element, który
chcemy obróci . Element zostanie obrócony. Je eli po zaznaczeniu elementu przytrzymamy
wci ni ty klawisz myszy, to poruszaj c j b dziemy mogli obraca element pod dowolnym
k tem. Aktualna warto
k ta b dzie wy wietlana na pasku parametrów. Je eli chcemy
u ywa innych obudów ni te, które s ju zdefiniowane (na przykład smd), mo emy w tym
celu u y polecenia REPLACE. Szczegółowe informacje znajdziemy w pomocy programu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
60
8.4 Umieszczanie obudów SMD
Korzystaj c z polecenia ADD umieszczamy na płytce dwie obudowy 1210 (wzór
wyszukiwania: R1210). Je li znamy ju
nazw
obudowy, mo emy wprowadzi
w linii
polece :
ADD R1210
lub
ADD R1210@smd-ipc
Wpisane polecenie zatwierdzamy klawiszem ENTER. Je li chcemy umie ci obudow pod
pewnym k tem, mo emy w linii polece wpisa bezpo rednio:
ADD R1210@smd-ipc R22.5
Polecenie zatwierdzamy klawiszem ENTER. Miejsca monta u obudowy SMD na płytce
pod wietlone s na kolor czerwony, co oznacza, e znajduj si one na warstwie 1 Top. Aby
przetransportowa je na warstw spodni u ywamy polecenia MIRROR. W tym celu klikamy
na
ikon
MIRROR
znajduj c
si
na pasku narz dzi polece .
Mo emy
umieszcza elementy po drugiej stronie płytki tak długo, jak długo polecenie MIRROR b dzie
aktywne. W nast pnym przykładzie obudowy powinny by jednak umieszczane na warstwie
Top layer (czerwona).
8.5 Wprowadzanie nazw
Aby nada nazw danej obudowie, klikamy na ikon NAME, a nast pnie przesuwamy
kursor do punktu pocz tkowego pierwszej obudowy DIL14 (zaznaczonego krzy ykiem)
i klikamy lewym przyciskiem myszy. Zostanie wy wietlone menu. Wybieramy IC1
i zatwierdzamy wybór klawiszem ENTER. Nowa nazwa zostanie przypisana do obudowy.
Ten sam proces powtarzamy dla obudów: IC2, R1 oraz R2.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
61
8.6 Wprowadzanie warto ci
Aby wprowadzi warto
elementu klikamy na ikon VALUE, przesuwamy kursor do
pocz tku obudowy IC1 i klikamy lewym przyciskiem myszy. Zostanie wy wietlone menu.
Wybieramy CD4001 i zatwierdzamy wybór klawiszem ENTER. Warto
zmieniona na CD4001. U ywaj c polecenia VALUE przypisujemy warto
C1 została
CD4002 do IC2,
100k do R1 oraz 22k do R2.
8.7 Definiowanie sygnałów
Nast pnym krokiem w projektowaniu płytki drukowanej jest zdefiniowanie sygnałów
i ustalanie ich poł cze . Najpierw podł czamy uziemienie. Klikamy w tym celu na SIGNAL
i wybieramy GND. Wybór standardowo zatwierdzamy klawiszem ENTER. Klikamy na
siódme wyprowadzenie
układu IC1 (IC1-7) i przesuwamy kursor do IC2-7 i klikamy
dwukrotnie, aby zako czy podł czanie uziemienia. Dwie nó ki układów IC1 oraz IC2
zostały uziemione.
Nast pn czynno ci b dzie podł czenie VCC. Wybieramy VCC i klikamy na IC1-14
(wyprowadzenie 14, układ IC1). Nast pnie przesuwamy kursor na IC2-14 (wyprowadzenie
14, układ IC2) i klikamy dwukrotnie lewym przyciskiem myszy, aby zako czy podł czanie
VCC. T sam procedur powtarzamy dla pozostałych sygnałów.
Je li nie chcemy w tym momencie wyszczególnia
wyprowadzenie, aby rozpocz
nazw sygnałów, klikamy na
prowadzenie sygnału. Aby zako czy prowadzenie sygnału,
klikamy dwukrotnie na wyprowadzeniu lub po prostu klikamy na ikonie STOP. Program
automatycznie wygeneruje nazwy dla sieci.
Terminologia programu EAGLE: Pady to przelotki dla konwencjonalnych elementów
(u ywane w obudowach). Piny to punkty poł cze na schemacie. Smd to wyprowadzenia
urz dze , które montowane s powierzchniowo (u ywane w obudowach).
Poł czenia mog
by
usuwane za pomoc
polecenia DELETE, je li tylko nie
pracujemy z nadzorem Forward & Back Annotation (w przeciwnym wypadku sygnały
usuwamy usuwaj c na schemacie odpowiedni
sie ). Zauwa my,
e podczas pracy
z Forward & Back Annotation zawsze mo emy u ywa polece UNDO oraz REDO.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
62
8.8 Definiowanie klas sygnałów
Polecenie CLASS pozwala okre li klas sygnału, przydzieli odpowiednie warto ci
odno nym szeroko ci
minimaln
cie ek, okre li minimalne odległo ci od innych sygnałów oraz
rednic przelotek.
Na przykład sygnał zasilania mo e by prowadzony za pomoc szerszej cie ki
(wy sze nat enie pr du) lub
cie ek prowadzonych w wi kszych odst pach (wy sze
napi cie). Autorouter bierze te warto ci pod uwag podczas prowadzenia cie ek.
Domy ln warto ci dla wszystkich warto ci jest 0 (klasy nie s zdefiniowane).
Oznacza to, e warto ci ustawione w Design Rules s wa ne dla wszystkich sygnałów. Ró ne
klasy zostały u yte w pliku hexapodu.brd.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
63
Rozdział 9:
Tworzenie płytki na podstawie schematu
Je eli mamy zainstalowany moduł Schematic Editor i schemat został ju wcze niej
narysowany, to w takim wypadku wystarczy klika kroków, aby uzyska taki sam efekt jak
w poprzedniej cz ci.
9.1 Generowanie pliku płytki
Otwieramy plik demo1.sch i wybieramy ikon BOARD
.
Za
pomoc
tego
polecenia tworzymy płytk o tej samej nazwie co załadowany schemat (demo1.brd). Na
pytanie „Create file ?” („Czy utworzy plik ?”) odpowiadamy twierdz co klikaj c na OK.
Powi kszamy okno modułu Layout Editor. Biała ramka z prawej strony okna symbolizuje
kształt i rozmiar płytki. Jest utworzona z linii na warstwie layer 20, Dimension.
Klikamy na MOVE, a nast pnie klikamy prawy prostok tny naro nik płytki.
Przesuwamy kursor troch
w lewo i klikamy lewym przyciskiem myszy. Wła nie
zredukowali my rozmiar płytki. Rozmiar płytki mo emy zmienia w dowolnym momencie.
Mo emy oczywi cie równie usun
ramk (polecenie DELETE) i zast pi j , na przykład
predefiniowan obwolut płytki zawart w pliku skryptu (polecenie SCRIPT).
9.2 Umieszczanie elementów
Wybieramy ikon Zoom-to-fit. Rysunek zostanie powi kszony. Elementy usytuowane
s z lewej strony płytki.
Klikamy na MOVE, a nast pnie na najwi kszy układ IC i przesuwamy kursor do
rodka płytki. Element i jego poł czenia zostan doł czone do kursora. Klikamy prawy
przycisk myszy, je li chcemy obróci element. Je li chcemy zatwierdzi pozycj elementu,
klikamy lewym przyciskiem myszy. U ywaj c polecenia MOVE przenosimy wszystkie
elementy.
Innym sposobem przenoszenia elementów jest wywołanie polecenia MOVE,
a nast pnie wpisanie w linii polece :
JP1
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
64
Element zostanie przyczepiony do kursora myszy. Aby wy wietli
poł czenia, wybieramy ikon RATSNEST
najkrótsze mo liwe
. Kiedy tylko chcemy sprawdzi , czy
dobrze rozmie cili my elementy na płytce (na przykład krótkie cie ki) mo emy ponownie
u y polecenia RATSNEST.
Zauwa my, e:
Po wygenerowaniu pliku płytki za pomoc polecenia BOARD program EAGLE rozmieszcza
wszystkie elementy płytki po lewej stronie płytki, w ujemnych współrz dnych. W wersji
Freeware na przykład, mo emy umieszcza elementy wewn trz obszaru o rozmiarze około
3,9 x 3,2 cala. Aby poprowadzi
przenie
cie ki lub u y funkcji Autoroutera musimy najpierw
wszystkie elementy do wn trza tego pola.
9.3 Autorouter – krótki przykład
Je li chcemy zobaczy jak wygl da działanie Autoroutera, z paska narz dzi polece
wybieramy ikon AUTO
. Wybieramy odpowiednie Routing Grid (domy lnie 50)
i klikamy na OK.
Rozmieszczanie elementów trwa chwil (w tym czasie mo emy obserwowa pasek
stanu). Je eli jednak trwa to zbyt długo, mo emy przerwa działanie Autoroutera klikaj c na
ikon STOP. Na ekranie zostanie wy wietlone pytanie „Interrupt ?” („Przerwa ?”). Klikamy
na Yes. Je eli nie jeste my zadowoleni z rezultatu, mo emy cofn
wykonan akcj klikaj c
na RIPUP.
Je li chcemy zamieni obecne cie ki w poł czenia typu airwire, klikamy te cie ki
i
rozpoczynamy
prowadzenie
wybieramy
ikon
znajduj c
si
na pasku
narz dzi.
Je li chcemy zamieni wszystkie cie ki na poł czenia typu airwire, klikamy na
RIPUP
, a nast pnie na ikon z symbolem sygnalizacji wietlnej. Pojawi si okienko
z pytaniem „Ripup all signals ?”. Klikamy na OK.
Nie zale nie od tego, ile cie ek zostało ju
poprowadzonych, zawsze mo emy
uruchomi Autorouter. Sygnały zasilaj ce i inne krytyczne sygnały zazwyczaj prowadzone s
r cznie, zanim Autorouter zostanie uruchomiony. cie ki, które zostały poprowadzone przed
uruchomieniem Autoroutera nie b d mogły by ju zmienione.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
65
9.4 R czne prowadzenie cie ek
Polecenia ROUTE zamienia poł czenia typu airwire na cie ki. Klikamy na ikon
ROUTE znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Klikamy punkt poł czenia typu
airwire. Podobnie jak w przypadku polecenia WIRE, równie i w tym przypadku mo emy
wprowadzi dodatkowe parametry takie jak szeroko
linii czy cie ka docelowa. Słu y do
tego pasek parametrów.
Wszystkie warto ci dotycz ce aktualnych jednostek wybieramy za pomoc polecenia GRID.
Przesuwamy kursor, aby poprowadzi sygnał, a nast pnie klikamy lewym przyciskiem
myszy, aby zatwierdzi aktualny segment. Nast pnie klikamy dwukrotnie lewym przyciskiem
myszy, aby zatwierdzi ostatni segment i zako czy prowadzenie cie ki dla całego sygnału.
Je eli polecenie ROUTE jest wci
sygnału. Istnieje wtedy równie
aktywne, mo emy rozpocz
mo liwo
prowadzenie nowego
zmiany trybu zagi cia pomi dzy dwoma
segmentami poł czenia. Dokonujemy tego za pomoc prawego klawisza myszy. Próbujemy
ro ne opcje.
cie ki mo emy poprowadzi
równie
w postaci łuków (polecenie SET,
parametr Wire_Bend).
Je li zmienimy cie k docelow podczas procesu prowadzenia cie ek wybieraj c j
z pola combo na pasku parametrów, nast pne segmenty poł cze b d rysowane na nowej
warstwie. Niezb dne przelotki b d wygenerowane automatycznie przez program EAGLE.
W przypadku ko czenia cie ki w tym samym miejscu, w którym znajduje si inna
cie ka i która nale y do tego samego sygnału, ale le cego na innej warstwie, program
EAGLE nie ustawi przelotki automatycznie. Aby j umie ci , podczas ko czenia poł czenia
przytrzymujemy wci ni ty klawisz SHIFT.
Podczas prowadzenia cie ek program EAGLE za ka dym razem wylicza najkrótsze
poł czenia i pokazuje je przy pomocy poł cze typu airwire.
Do prowadzenia poł cze
pod k tem u ywamy polecenia MITER. Mo emy go
zastosowa zarówno w stosunku do linii prostych, jak i do łuków, które b d okre lane za
pomoc promienia. Wi cej szczegółów temat polece MITER, WIRE, oraz SET znajduje si
w pomocy programu.
Wersja Freeware programu EAGLE (Light edition) nie obsługuje pustych przelotek.
Jest to zwi zane z tym, i wersja ta posiada ograniczenia w stosunku do liczby warstw
sygnałowych. Wi cej informacji na ten temat znajdziemy w pomocy programu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
66
9.5 Zmiany na płytce
Je eli prowadzenie cie ek na płytce zostanie ju zako czone, mo emy wprowadzi
jeszcze kilka zmian, na przykład:
•
przesuwa i porz dkowa poł czenia oraz elementy za pomoc polece MOVE oraz
SPLIT
•
zamienia
•
usuwa sygnały za pomoc polecenia DELETE (tylko przy wył czonym nadzorze
cie ki na poł czenia typu airwire za pomoc polecenia RIPUP
Forward & Back Annotation)
•
zamienia typy obudów za pomoc polece CHANGE PACKAGE lub REPLACE
(bez modułu Schematic Editor).
•
modyfikowa zasady projektowania
•
oddziela
teksty od elementów, aby pó niej mo liwe było ich przemieszczanie,
obracanie i zmienianie
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
67
Rozdział 10:
Dalsza praca z modułem Layout Editor
W tej cz ci zostały opisane modyfikacje projektu płytki drukowanej zapisanego
w pliku o nazwie demo2.brd. Otwieramy plik, o którym mowa i powi kszamy okno edytora.
Przed przyst pieniem do kolejnych działa , warto przypomnie sobie działanie kliku funkcji
programu.
10.1 Polecenie DISPLAY
Bardzo cz sto lepszy widok na projekt uzyskujemy wył czaj c wy wietlanie
niektórych informacji. Klikamy na DISPLAY i zaznaczamy myszk warstw 21 tPlace.
Zawiera ona informacje dotycz ce górnej warstwy. Zaznaczaj c lub odznaczaj c warstwy:
23 tOrigins, 25 tNames, 27 tValues i 51 tDocu spowodujemy ich wy wietlanie lub ukrycie.
Aby zaakceptowa zmiany, klikamy na OK.
10.2 Polecenie MOVE
Za pomoc polecenia MOVE mo emy na przykład przesuwa
linie lub cie ki
sygnałowe. Wybieraj c segment poł czenia blisko punktu ko cowego mo emy przesun
ten
punkt ko cowy. Przytrzymuj c wci ni ty klawisz CTRL podczas wybierania punktu
ko cowego, zostanie on przyci gni ty do bie cego rastra. Zaznaczaj c poł czenie w rodku
b dziemy mogli przesun
go równolegle. Trzymaj c wci ni ty klawisz CTRL mo emy
zamieni poł czenie w łuk.
Mo emy równie przesuwa przelotki (otwory, którymi ł czymy cie ki na warstwie
górnej i dolnej). Kiedy przesuwamy przelotki, wraz z nimi przesuwaj si podł czone do nich
cie ki.
Je li chcemy przemieszcza
elementy umieszczone na górnej warstwie, warstwa
23 tOrigins musi by wy wietlana. To samo dotyczy spodu płytki i warstwy 24 bOrigins.
Je li tylko polecenie MOVE jest aktywne, mo emy obraca elementy o 90 stopni za
pomoc prawego przycisku myszy lub pod dowolnym k tem ustawianym w polu Angle na
pasku parametrów. Przez cały czas pasek stanu wy wietla informacje na temat zaznaczonego
obiektu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
68
10.3 Polecenie GROUP
Jednym z najcz ciej u ywanych polece
w programie EAGLE jest polecenie
GROUP. Pozwala ono zaznaczy kilka elementów jednocze nie, zmienia ich atrybuty,
przesuwa , obraca i dokonywa lustrzanego odbicia. Aby u y polecenia GROUP, klikamy
na ikon GROUP. Klikaj c i puszczaj c lewy przycisk myszy rysujemy prostok ty dookoła
elementów, które chcemy zaznaczy . Aby zamkn
prostok t klikamy prawym przyciskiem
myszy (nie u ywamy polecenia POLYGON). Zaznaczone elementy zostan pod wietlone.
Upewnijmy si , e wybrali my tylko te elementy, które znajduj si na widocznej warstwie.
Obudowy znajduj ce si na wierzchniej warstwie mog by zaznaczone tylko, je li warstwa
23 tOrigins jest widoczna, a obudowy na dolnej warstwie mog by zaznaczone tylko, je li
widoczna jest warstwa 24 tOrigins. Aby wy wietli lub ukry warstwy u yjmy polecenia
DISPLAY.
Nast pnie wybieramy polecenie MOVE i za pomoc
prawego przycisku myszy
przyczepiamy cał grup do kursora. W ten sposób mo emy przesuwa wszystkie obiekty
równocze nie, obraca je za pomoc prawego przycisku myszy a lewym zatwierdza ich
poło enie.
Po zdefiniowaniu grupy za pomoc
plecenia GROUP, atrybuty nale ce do
zaznaczonych elementów mog by zmieniane za pomoc polecenia CHANGE. Aby to
sprawdzi , zaznaczamy grup zawieraj c poł czenia. Nast pnie klikamy na ikon CHANGE
i z menu wybieramy odpowiednio Width/0.032. Nast pnie klikamy prawym przyciskiem
myszy w dowolnym miejscu okna edytora. Wykonan czynno
mo emy cofn
za pomoc
polecenia UNDO.
Prostok tn
grup
mo emy zdefiniowa
wybieraj c ikon
GROUP, a nast pnie
klikaj c jeden z naro ników obszaru, przytrzymuj c jednocze nie wci ni ty klawisz myszy i
przesuwaj c kursor do wn trza całego obszaru.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
69
10.4 Polecenie SPLIT
Za pomoc polecenia SPLIT mo emy dowolnie zagina
na ikonie SPLIT
cie ki. W tym celu klikamy
znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Nast pnie klikamy
obwód bliski naszego punktu docelowego.
Przesuwamy obwód. Mo emy zauwa y , e dłu szy segment przyjmuje posta linii
prostej, natomiast segment krótszy przyjmuje posta linii podzielonej na dwie cz ci. K t
poło enia nowego segmentu mo emy zmienia za pomoc prawego przycisku myszy. Lewym
przyciskiem myszy zatwierdzamy nowe poło enie obwodu.
10.5 Polecenie CHANGE
Za pomoc polecenia CHANGE mo emy zmienia szeroko
na inn warstw . Aby zmieni szeroko
cie ek lub przenosi je
cie ki klikamy na ikon CHANGE. Zostanie
wy wietlone menu. Klikamy na Width, a nast pnie wybieramy interesuj c nas warto .
Przesuwamy kursor na poł czenie, które chcemy zmieni i klikamy lewym przyciskiem
myszy. Je li w menu nie ma interesuj cej nas szeroko ci (na przykład 0,23 cala), klikamy na
Width, a nast pnie na pole oznaczone trzema kropkami. Wprowadzamy
dan warto
i zatwierdzamy j klawiszem ENTER lub po prostu klikamy OK. Zawsze mo emy równie
wpisa w linii polece :
CHANGE WIDTH .23
Polecenie zatwierdzamy klawiszem ENTER, a nast pnie klikamy segment obwodu.
Aby przenie
segment na inn warstw klikamy na CHANGE. Z menu wybieramy
Layer. Zaznaczamy po dan warstw i klikamy na segment obwodu. W przypadku, gdy
przelotka jest potrzebna do zako czenia sygnału, program EAGLE wstawi j automatycznie.
Je eli natomiast oka e si niepotrzebna, EAGLE automatycznie j usunie.
10.6 Polecenie ROUTE
Aby zamieni poł czenie typu airwire w
cie k , klikamy na ikon
ROUTE
znajduj c si na pasku narz dziowym polece . Klikamy lewym przyciskiem myszy, aby
ustali poło enie obwodu. Nast pnie zmieniamy kierunek i ustalamy kolejne segmenty do
momentu, a wszystkie cie ki b d gotowe.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
70
10.7 Polecenie RIPUP
Je li chcemy obróci , na przykład cie ki sygnałów GND oraz VCC w poł czenia
typu airwire, klikamy na ikon RIPUP i wpisujemy:
GND VCC
Polecenie zatwierdzamy klawiszem ENTER. Dwukrotne naci ni cie klawisza F9 spowoduje
cofni cie akcji. Je li chcemy natomiast obróci wszystkie sygnały (z wyj tkiem sygnałów
GND i VCC) wpisujemy:
! GND VCC
Polecenie ponownie zatwierdzamy klawiszem ENTER.
10.8 Polecenie SHOW
Polecenia SHOW u ywamy do pod wietlania poł cze oraz elementów. Klikamy na
ikon Zoom-to-fit, a nast pnie wybieramy ikon SHOW
. W linii polece wpisujemy:
IC1
i naciskamy klawisz ENTER. W ten sposób zlokalizujemy element IC1. Informacje na temat
zaznaczonego obiektu b d wy wietlane na pasku stanu.
10.9 Od wie anie obrazu
Aby od wie y ekran klikamy na ikon REDRAW lub wciskamy klawisz F2.
10.10 Funkcja UNDO/REDO
Wszystkie czynno ci mo na w ka de chwili cofn
(funkcja UNDO) lub powtórzy
(funkcja REDO). To samo mo na wykona przy pomocy klawiszy F9 (UNDO) oraz F10
(REDO).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
71
10.11 Warstwy wewn trzne
Warstwy wewn trzne (Router 2…15) mog by u yte do prowadzenia cie ek w taki
sam sposób, w jaki odbywa si to na warstwie górnej i dolnej.
Nie jest to mo liwe w wersji Freeware (Light Edition).
10.12 Warstwy zasilaj ce
Mo liwe tylko w wersji Standard i Professional.
Warstwy wewn trzne (Route 2…15) mog by u yte jako sygnał lub uziemienie.
W tym celu wystarczy zmieni nazw warstwy $signalname, kiedy wszystkie sygnały o tej
samej nazwie s do niej podł czone. Aby to zademonstrowa , otwieramy plik demo2.brd
i wpisujemy:
SHOW GND
Polecenie zatwierdzamy klawiszem ENTER. Sygnał GND zostanie pod wietlony. Nast pnie
wpisujemy :
RIPUP GND
i ponownie wciskamy ENTER. Sygnał GND zostanie wy wietlony tylko jako poł czenie typu
airwire. Teraz mo emy zdefiniowa warstw 2 jako warstw uziemienia nadaj c jej nazw
$GND (nazwa sygnału musi by poprzedzona znakiem $). W linii polece wpisujemy:
LAYER 2 $GND
Naciskamy klawisz ENTER. Mo emy równie wybra warstw Route2 w menu DISPLAY.
Klikamy przycisk Change.
Nast pnie aktywujemy opcj Supply Layer i wprowadzamy
nazw GND. Klikamy ikon RATSNEST, aby stworzy poł czenie typu airwire dla sygnału
GND. Aby zobacz rezultaty przeł czania wszystkich warstw z wyj tkiem warstwy $GND
klikamy ikon DISPLAY lub po prostu w linii polece wpisujemy:
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
72
DISPLAY NONE $GND
Po wpisaniu polecenia naciskamy klawisz ENTER. Pami tajmy, e zawsze mo emy u ywa
równie małych liter lub słów kluczowych. Mo emy wi c wpisa :
dis none $gnd
lub
SHOW GND
Wszystkie elementy, które podł czone s do GND zostan wy wietlone. Okr głe symbole
oddzielaj przelotki, które nie nale
do warstwy GND.
W naszym przykładzie elementy C1 i C2 nie s jeszcze podł czone do wewn trznej
warstwy. Korzystaj c z polecenia ROUTE mo emy poprowadzi
cie ki i przelotki na ich
ko cach. Dopiero wtedy mo emy powiedzie , e poł czenie z warstw wewn trzn zostało
utworzone.
Warstwy zasilania zdefiniowane z $name s drukowane odwrotnie. Oznacza to, e obiekty
w kolorze warstwy zasilaj cej definiuj obszary wolne od wypełniania miedzi . Symbole
ł cz poziom uziemienia z przelotkami za pomoc czterech cie ek prowadz cych.
10.13 Polecenie POLYGON
Polecenie POLYGON umo liwia nam definiowanie obszarów nale cych do sygnału
ł cz cego wszystkie punkty lutownicze z symbolami. Sygnał utrzymuje zdefiniowan przez
u ytkownika odległo
od innych cie ek. Mo emy projektowa warstwy, które zawieraj
obszary wypełnione miedzi
pełni ce funkcj
ró nych obszarów masy. Takie obszary
mo emy umieszcza na wielu warstwach.
Aby to zademonstrowa , wypełniamy górn
warstw
płytki sygnałem GND.
Nast pnie ponownie ładujemy plik demo2.brd, powi kszamy okno edytora i w linii polece
wpisujemy:
RIPUP GND
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
73
Przy pomocy polecenia DISPLAY wł czamy warstwy: 1 Top, 17 Pads, 18 Vias
i 20 Dimension. Korzystaj c z przycisku None znajduj cego si w menu, wył czamy najpierw
wy wietlanie wszystkich innych warstw. Wybieramy ikon POLYGON
i
w
linii
polece wprowadzamy:
GND
aby przypisa nazw GND do narysowanego obszaru. Tylko wtedy b dzie on nale ał do
sygnału GND.
Wybieramy warstw Top z pola znajduj cego si na pasku parametrów. Nast pnie
klikamy po kolei: lewy górny róg kraw dzi płytki, prawy górny róg, prawy dolny róg
i dwukrotnie lewy dolny róg. Podwójne klikni cie zamyka obszar wypełniania miedzi . Aby
rozpocz
wyliczanie wypełnianego obszaru, klikamy na ikon RATSNEST. Jest to bardzo
skomplikowana operacja, wi c mo e ona zaj c troch czasu.
Jak poprzednio, punkty lutownicze nale ce do sygnału GND s
poł czone
z symbolami. Mo emy to sprawdzi korzystaj c z polecenia:
SHOW GND
W tym wypadku wszystko, co jest wy wietlone w kolorze warstwy b dzie pokryte
miedzi . Warstwa nie jest bowiem drukowana odwrotnie (tylko warstwy zasilaj ce
definiowane z $name).
Po załadowaniu płytki, obszary wypełniane miedzi b d wy wietlane wraz z kraw dziami
płytki. Wypełnione pola s
wy wietlane tylko po wywołaniu polecenia RATSNEST.
Natomiast wywołanie polecenia RIPUP wraz pojedynczym klikni ciem kraw dzi obszaru
wypełnionego miedzi powoduje wy wietlenie jego obwiedni.
Wi cej informacji na temat polecenia POLYGON znajdziemy w pomocy programu.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
74
Rozdział 11:
Autorouter
aden Autorouter nie poprowadzi cie ek dokładnie w taki sposób, w jaki chcemy.
Mo e jednak uwolni nas od mnóstwa nudnej pracy. Oczywi cie zawsze istnieje mo liwo
r cznego prowadzenia cie ek lub ł czenia jednego z drugim.
Na pocz tek otwieramy plik hexapodu.brd. Wył czamy warstw
21 tPlace (za
pomoc polecenia DISPLAY), aby elementy nie były wi cej wy wietlane.
Płytka ta zawiera sygnały prowadzone r cznie. Nosz one nazwy: AC1 oraz AC2.
Prostok ty na warstwach 41 tRestrict i 42 bRestrict zostały u yte do stworzenia zastrze onych
obszarów dla Autoroutera. Wn trza tych obszarów nie s brane pod uwag przez Autorouter
podczas prowadzenia cie ek na warstwie górnej i dolnej. Element B1 jest zakryty na
warstwie 43 vRestrict przez obszar zastrze ony dla rysowania. Oznacza to, e Autorouter nie
mo e ustala tam przelotek.
Uruchamiamy Autorouter klikaj c w tym celu na ikon AUTO. Zostanie wy wietlone
menu, w którym b dziemy mogli wprowadzi indywidualne ustawienia (warto zajrze do
pomocy programu). Dla projektu hexapodu.brd powinni my wybra siatk routingu 10 mil
(0,254 mm). Mo emy równie załadowa ustawienia Autoroutera z pliku hexapodu.brd
klikaj c na przycisk Load. Je li chcemy wykona routing wszystkich niepoprowadzonych
sygnałów, klikamy na OK. Je li natomiast nie chcemy zmienia
ustawie
Autoroutera,
mo emy po prostu wpisa w linii polece :
AUTO;
Menu zostanie pomini te. Obserwujmy informacje wy wietlane na pasku stanu. Informuj
nas one na przykład, ile cie ek poprowadzono lub ile przelotek zostało w tym momencie
umieszczonych. Je li chcemy zako czy działanie Autoroutera, klikamy na ikon STOP.
Protokół Autoroutingu przechowywany jest w pliku hexapodu.pro. Aby zobaczy
jak
wygl da omawiany protokół, otwieramy go w edytorze tekstu.
Płytki routowane przez Autorouter mog by edytowane jak ka de inne. Je eli rezultat
routingu b dzie mniejszy ni 100 %, mo emy rozmie ci pozostałe cie ki r cznie. Aby
przywróci oryginalny status, zamieniamy cie ki w poł czenia typu airwires (z wyj tkiem
AC1 i AC2) za pomoc polecenia:
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
75
RIPUP ! AC1 AC2
Autorouter u ywa dla swoich
cie ek szeroko ci ustalonej w Design Rules
(Edit/Design Rules, tabela Sizes, Minimum width). Je li istniej warto ci (wprowadzone za
pomoc
polecenia CLASS) definiuj ce ró ne klasy sieci (tak jak w przypadku pliku
hexapod.brd) Autorouer równie je uwzgl dni. W takim wypadku zostanie wybrana najlepsza
warto .
Aby zdefiniowa obszary zastrze one u ywamy warstwy 41 tRestrict dla warstwy
górnej i warstwy 42 vRestrict dla warstwy dolnej. Ograniczone obszary na warstwie 43
vRestrict nie pozwalaj na umieszczanie przelotek. Autorouter nie prowadzi zaokr glanych
cie ek.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
76
Rozdział 12:
Design Rule Check
Wraz z uruchamianiem modułu Layout Editor powinni my pami ta o zasadach
projektowania (Design Rules). Niektóre zasady musz by potwierdzone przez producenta
płytek. Mo emy je zdefiniowa za pomoc okna dialogowego DRC. W tym celu klikamy na
ikon DRC
, a nast pnie weryfikujemy lub zmieniamy domy lne warto ci. Klikamy na
jedno z pól parametrów (na przykład tabela Restring). Klikamy lewym przyciskiem na Apply,
aby zapisa zasady projektowania w pliku płytki. Przycisk Check rozpoczyna Design Rules
Check. Przycisk Select pozwala wybra odpowiedni obszar do sprawdzenia. Aby to uczyni ,
zakre lamy (za pomoc myszki) prostok t nad
danym obszarem. Polecenie DRC sprawdza,
czy płytka pokrywa si z regułami projektowania zdefiniowanymi przez u ytkownika.
Otwieramy plik demo3.brd. Klikamy na ikon DRC, aby rozpocz
test. Zostanie
wy wietlone menu, w którym b dziemy mogli ustawi swoje zasady projektowania. Klikamy
na Check, aby uruchomi DRC.
Po sko czonym sprawdzaniu pasek stanu powinien wy wietli wiadomo : No Errors.
Teraz mo emy by pewni, e płytka pasuje do zasad projektowania. Przesuwamy czerwone
poł czenie w poprzek innych czerwonych poł cze . Nast pnie uruchamiamy ponownie DRC
wpisuj c w linii polece :
DRC;
rednik spowoduje, e menu zostanie pomini te.
Pasek stanu wy wietla liczb bł dów. Okno bł dów zostanie otwarte automatycznie
wy wietlaj c list bł dów. Je li poprawimy ju bł dy na płytce, mo emy je usun
klikaj c na
przycisk Del all. Aby dowiedzie si wi cej na temat polecenia ERRORS wciskamy klawisz
F1.
Je li znajdziemy na płytce obiekty, które nie mog
by usuni te za pomoc
polecenia
DELETE, oznacza to, e mo e to by rezultat DRC. Aby je usun , w linii polece
wpisujemy:
ERRORS CLEAR
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
77
Rozdział 13:
Biblioteki
Elementy, które umieszczamy na schemacie i płytce znajduj si w bibliotekach.
Edytor bibliotek posiada taki sam interfejs u ytkownika jak moduł Schematic Editor i Layout
Editor. Dlatego, musimy zna tylko kilka dodatkowych komend, aby zdefiniowa swoje
elementy.
Normalnie biblioteka zawiera trzy podstawowe elementy:
Obudow (widoczn na płytce)
Symbol (widoczny na schemacie)
Urz dzenie (rzeczywisty element zawieraj cy symbol oraz obudow )
Oto krotki przykład tworzenia bibliotek. Otwieramy nowy plik biblioteki (odpowiednio
File/New/Library w Panelu Sterowania). Zostanie otwarte okno Edytora bibliotek (Library
Editor).
13.1 Obudowa rezystora
Wybieramy tryb edycji obudowy wybieramy ikon
znajduj c si na pasku
narz dzi. W polu New wprowadzamy nazw R-10. Na pytanie „Create new package ?” („Czy
utworzy now obudow ?”) odpowiadamy Yes (Tak). Tak samo odpowiadamy na kolejne
pytania, które b d si pojawiały podczas tworzenia nowego symbolu oraz urz dzenia.
Za pomoc
polecenia GRID ustawiamy rozmiar siatki dla wyprowadze . Dla
standartowych elementów (z przewodz cymi wyprowadzeniami) najlepiej u y rastra 0,05
cala (50 mil).
Dla rezystorów z przewodz cymi wyprowadzeniami, wybieramy polecenie PAD
i w pasku parametrów ustawiamy odpowiedni kształt oraz rednic otworów. Domy lna
warto
dla rednicy wyprowadze
wynosi 0. Nie powinna by
zmieniana. Ostateczna
rednica wynika z warto ci wprowadzonych w Design Rules. Nast pnie umieszczamy dwa
wyprowadzenia w odpowiedniej odległo ci. Punkt pocz tkowy rysunku b dzie uto samiany
z punktem, w którym znajduje si wybrany element. Z tego powodu powinien znajdowa si
bli ej rodka urz dzenia.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
78
Dla rezystorów SMD, wybieramy polecenie SMD
i
w
pasku
parametrów
ustawiamy wymiary wyprowadze . Mo emy wybra jedn z proponowanych warto ci lub
samemu wprowadzi długo
Wybieramy warstw
i szeroko
w odpowiednim polu.
Top, nawet je li element ma by
pó niej umieszczony na
spodniej warstwie płytki. Elementy SMD s umieszczane na odwrotnej stronie płytki za
pomoc polecenia MIRROR. Powoduje to przeniesienie wszystkich elementów z warstwy t..
na odpowiedni warstw b... Wybieramy dwa wyprowadzenia SMD (w programie nazywane
po prostu jako SMDs) w odpowiedniej odległo ci. Aby u y okr głych SMDs (BGAs),
najpierw definiujemy kwadrat, a nast pnie za pomoc
warto
polecenia CHANGE zmieniamy
Roundness na 100%.
Teraz mo emy wprowadzi nazwy, takie jak 1 i 2, dla wyprowadze SMDs. Do tego
celu u ywamy polecenia NAME. Inna procedura jest zalecana dla elementów z sekwencyjnie
numerowanymi
wyprowadzeniami.
Wybieramy
polecenie
PAD,
wybieramy
nazw
pierwszego wyprowadzenia, na przykład „1” i umieszczamy wyprowadzenia w odpowiedniej
kolejno ci.
Teraz mo emy u y polecenia WIRE, aby narysowa symbol elementu na warstwie
21 tPlace. Warstwa ta zawiera to, co b dzie drukowane na płytce.
Informacje zawarte w pliku library.txt mog by przydatne podczas projektowania
komponentów. Warto zatem zapozna si z nimi. Symbole elementów mo emy równie
projektowa za pomoc polece : ARC, CIRCLE, RECT oraz POLYGON.
Zwró my uwag na warstw 21 tPlace. Nie powinno si pokrywa
adnych obszarów,
które maj by drukowane. Warstwa 21 tDocu nie jest u ywana do drukowania, a jedynie do
graficznej prezentacji, która mo e by u yta w dokumentacji projektu.
Za pomoc
polecenia TEXT mo emy umieszcza
napisy & gt; NAME na warstwie
25 tNames i warto ci & gt; VALUE na warstwie 27 tValues w miejscach na płytce, gdzie aktualne
nazwy i warto ci s wy wietlone. Polecenia SMASH oraz MOVE mog by pó niej u yte do
zmiany poło enia napisów wzgl dem obudowy.
Polecenie CHANGE mo e by pó niej u yte, aby zmieni takie własno ci jak rozmiar
tekstu lub warstwy na płytce, na której umieszczony jest dany obiekt.
Je li chcemy zmieni własno ci kliku obiektów naraz, definiujemy grup , a nast pnie
za pomoc
polecenia CHANGE wybieramy parametr oraz warto . Klikamy prawym
przyciskiem myszy wewn trz grupy.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
79
Przykład:
U ywaj c polecenia GROUP definiujemy grup zawieraj c punkty lutownicze. Nast pnie
uruchamiamy polecenie CHANGE i z menu wybieramy Shape/Square. Klikamy prawym
przyciskiem myszy powierzchni rysunku. Kształt punktów lutowniczych zmieni si .
Polecenie DESCRIPTION pozwala umieszcza informacje na temat obudowy. Ten napis oraz
nazwa obudowy b d brane pod uwag podczas wyszukiwania elementu w bibliotekach.
13.2 Symbol rezystora
Wybieramy tryb edytowania symbolu
i wprowadzamy nazw R w polu New. Ta
nazwa ma tylko znaczenie wewn trzne w programie i nie jest wy wietlana na schemacie.
Sprawdzamy, czy rozmiar rastra jest ustawiony na 0,1 cala. Wyprowadzenia symbolu musz
by umieszczone na takim rastrze, wymaga tego program EAGLE.
Wybieramy polecenie PIN
. Mo emy teraz ustawi własno ci tych pinów na
pasku parametrów, zanim umie cimy je za pomoc lewego przycisku myszy. Wszystkie
własno ci mog by oczywi cie zmienione pó niej za pomoc polecenia CHANGE. Grupy
mog by ponownie zdefiniowane (polecenie GROUP). Polecenie NAME pozwala nam
nazwa piny po ich wcze niejszym umieszczeniu.
Symbol jest rysowany na warstwie 94 Symbols za pomoc polecenia WIRE i innych
komend słu cych do rysowania. Umieszczamy napis & gt; NAME i & gt; VALUE na warstwie 95
Names i 96 Values (polecenie TEXT). Umieszczamy je tam, gdzie nazwy i warto ci
elementów s wy wietlane na schemacie.
13.3 Rezystor (gotowy element)
Korzystaj c z ikony tworzymy nowy element R-10. Je li pó niej b dziemy chcieli
doda ten element do schematu za pomoc polecenia ADD, wybierzemy go u ywaj c tej
nazwy. To tylko zbieg okoliczno ci, e w tym przypadku nazwa obudowy i nazwa elementu
s takie same.
Aby zdefiniowa elementy, które mog by wykonane w ró nych technologiach
i ró nych wariantach obudów, w nazwie tych elementów musimy u y znaków globalnych.
* - reprezentuje pozycj nazwy technologii
? - reprezentuje nazw obudowy
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
80
Definiuj c, na przykład, taki element jak 7400 w dwóch technologiach (L, LS)
poprawna nazwa elementu to 74*00. Nazwa wariantu obudowy b dzie dodana do nazwy
automatycznie. Je li chcemy zobaczy , na przykład, nazw wariantu obudowy, na pocz tku
nazwy elementu u ywamy znaku „?”. Na przykład: ?74*00.
Klikamy przycisk New znajduj cy si w prawym dolnym rogu okna Device Editor.
Wybieramy obudow R-10. Aby móc u ywa innych wariantów, ponownie klikamy na New.
Polecenie PREFIX jest u ywane do wyszczególniania przedrostka nazwy. Nazwa
b dzie automatycznie lokowana na schemacie. W przypadku rezystora, oznaczenie R b dzie
oczywi cie wystarczaj ce. Rezystory b d identyfikowane jako R1, R2, R3 itd. Nazwy mog
by zmieniane w dowolnym momencie za pomoc polecenia NAME.
Poprzednio zdefiniowany symbol rezystora został przypisany do elementu przy
pomocy polecenia ADD. Je eli element zawiera kilka symboli, które mog by umieszczane
pojedynczo (w programie znane s one jako bramki, ang. gates), to ka da bramka mo e by
wstawiona do schematu za pomoc
polecenia ADD. W pasku parametrów ustawiamy
addlevel na Next, a swaplevel na 0. Nast pnie wstawiamy bramk blisko pocz tku.
W przypadku bramek swaplevel zachowuje si bardzo podobnie jak w przypadku
pinów. Warto
0 oznacza, e bramka nie mo e by zamieniona z adn inn bramk
w układzie. Warto
wi ksza ni 0 oznacza, e bramka mo e by wewn trz zamieniana
z inn bramk znajduj c si w tym samym układzie i maj c taki sam swaplevel. Polecenie,
które u ywamy do zamiany bramek to GATESWAP.
Mo emy zmienia nazw bramki lub bramek za pomoc polecenia NAME. Nazwa nie
jest wa na dla pojedynczej bramki, dlatego w takim przypadku nie jest wy wietlana na
schemacie. Je li układ zawiera kilka bramek, nazwa elementu na schemacie b dzie
powi kszona o nazw bramki.
Przykład:
Układ IC1 zawiera w sobie bramki A, B, C i D. Poszczególne elementy s wi c wy wietlane
na schemacie jako IC1A, IC1B, IC1C oraz IC1D.
Za pomoc polecenia CONNECT mo emy wyró ni , które piny s przypisane, którym
wyprowadzeniom obudowy. Klikamy przycisk Connect.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
81
13.4 Okno Connect
Rys. 18
W tym przykładzie bramka rezystora została automatycznie nazwana G$1. Wła nie
dlatego w kolumnie Pins widoczne s nazwy pinów G$1 i G$2. Kolumna Pad ukazuje
wyprowadzenia umieszczone w obudowie. Klikamy na pin, a nast pnie na pad i klikamy
przycisk Connect. Je li chcemy odł czy
pin od padu, zaznaczamy par
widoczn
w
kolumnie Connection i klikamy na przycisk Disconnect. Przycisk OK ko czy polecenie
CONNECT i zamyka okno.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
82
13.5 Okno Device Editor
Rys. 19
Po uruchomieniu polecenia DECRIPTION mo emy wprowadzi informacje na temat
danego układu (elementu). Wprowadzony tekst b dzie wy wietlony w Panelu Sterowania,
je li zaznaczamy element w drzewie katalogów. Mo e by równie sprawdzony za pomoc
funkcji wyszukiwania w bibliotekach (po wcze niejszym uruchomieniu polecenia ADD).
W tym momencie definicja rezystora jest kompletna. Mo emy go ju
u y
na
schemacie.
Pami tajmy, aby załadowa now bibliotek za pomoc polecenia USE. W przeciwnym
wypadku nie b dzie ona dost pna po wywołaniu polecenia ADD.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
83
Rozdział 14:
Tworzenie rysunków i danych.
Program EAGLE umo liwia tworzenie rysunków, które mog
by
pó niej
wykorzystane, na przykład, w dokumentacji projektu. Ka dy schemat mo emy wydrukowa .
Słu y do tego polecenie PRINT. Znajdziemy go w menu File w module Schematic lub Layout
Editor. Do drukowania mo emy u y dowolnej drukarki zainstalowanej w systemie. Wersja
przeznaczona dla rodowiska Linux generuje pliki Postscript, które mog by wysłane do lpr
lub do pliku. Wydruk rysunku zostanie wygenerowany z aktualnego okna edytora
i z aktualnymi ustawieniami warstw (polecenie DISPLAY).
Klisza oraz dane produkcyjne s
generowane za pomoc
procesora CAM.
Uruchamiamy go za pomoc odpowiedniej ikony znajduj cej si na pasku narz dzi w oknie
Layout Editor. Procesor CAM u ywa swoich własnych sterowników, które mog
by
dowolnie definiowane i modyfikowane przez u ytkownika (plik eagle.def znajduj cy si
w katalogu eagle/bin).
Dane potrzebne do wykazu materiałów, monta u, frezowania i testowania mog by
generowane za pomoc programów EAGLE User Language.
14.1 Przenoszenie schematów na papier za pomoc polecenia PRINT
Schemat zapisany w pliku demo1.sch mo e by wydrukowany w kolorze
czarno-białym i w pełnym formacie na jednej stronie.
Otwieramy plik demo1.sch i przy pomocy polecenia DISPLAY zaznaczamy warstwy,
które powinny ukaza
si
na wydruku. Wszystkie widoczne na ekranie warstwy b d
wydrukowane. Klikamy na ikon PRINT znajduj c si na pasku narz dzi. Zatwierdzamy
pola Black, Solid i Rotate. Pola Mirror i Upside down nie s zaznaczone.
W polach Scale factor i Page limit wpisujemy warto
1. Dzi ki temu schemat
zostanie wydrukowany na jednej stronie w skali 1:1. Je li schemat nie b dzie mie cił si na
jednej stronie, EAGLE automatycznie zmieni jego skal . Je li w polu Page limit
wprowadzimy warto
0, schematy b d
zawsze drukowane w skali 1:1. Za pomoc
przycisku Printer mo emy wybra odpowiedni drukark .
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
84
Przycisk Page otwiera ustawienia parametrów strony. Zatwierdzenie pola Caption
powoduje, e rysunek b dzie drukowany wraz ze stopk , zawieraj c informacje na temat
nazwy pliku, daty, czasu i współczynnika skali.
14.2 Generowanie plików obrazu do dokumentacji
Aby wygenerowa pliki obrazu, u ywamy polecenia EXPORT z opcj
IMAGE.
Mo emy tworzy pliki w ró nych formatach (bmp, tif, png i inne) lub u y schowka.
14.3 Generowanie danych Gerber przy pomocy procesora CAM
Te same kroki s zwykle u ywane dla płytek gdy generowane s klisze i dane
produkcyjne. Proces ten mo emy znale
który mo emy odnale
w zadaniach procesora CAM. Plik gerber.cam,
w domy lnym podkatalogu dla zada procesora CAM automatyzuje
wyj cia danych Gerber dla płytek dwustronnych.
Uwaga: Proces ten mo e by u ywany tylko dla fotoploterów Gerber z elastyczn apertur
kół, nie dla fotoploterów z niezmienn apertur kół.
Ładujemy zadanie do procesora CAM, klikaj c dwukrotnie na gerber.cam w drzewie
katalogów Panelu Sterowania (CAM Jobs) lub klikaj c ikon CAM Processor w module
Layout Editor i wybieraj c gerber.cam w oknie dialogowym (File/Open/Jop).
Je li uruchomili my zadania procesora CAM z Panelu Sterowania, otwieramy plik
demo3.brd (Odpowiednio File/Open/Board). Klikamy przycisk Process Job i potwierdzamy
operacje Delete name.$$$... i More than … klikaj c na OK.
Wszystkie niezb dne pliki zostan zapisane do katalogu Project (gdzie umieszczone
s rysunki i płytki dla tego projektu).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
85
Poni sza tabela (Tab. 5) przedstawia znaczenie plików:
Tab. 5
Plik
demo3.cmp
demo3.sol
demo3.plc
demo3.stc
demo3.sts
demo3.whl
demo3.gpi
demo3.$$$
Znaczenie
strona elementów
strona lutów
siatka dla strony elementów
maska lutownicza dla strony elementów
maska lutownicza dla strony lutów
plik apertury kół
plik informacyjny, nie powi zany
plik tymczasowy, do usuni cia
14.4 Generowanie danych do wiercenia
Dane do wiercenia mog by generowane za pomoc zadania excellon.cam. Zadanie to
zawiera jeden podstawowy krok: generuje plik zawieraj cy dane do wiercenia oraz stół.
Stworzony plik nosi nazw extension.drd. Wi cej informacji na temat zada procesora CAM
znajdziemy w pomocy programu.
14.5 Kolejne dane produkcyjne
EAGLE dostarcza wiele programów nazywanych User Language Programs, które
potrafi
generowa
ró norodne dane: dla maszyn montuj cych, sprz tu pomiarowego,
wykonawców płytek (liczba wierce , warstwa itd.), wykazów materiałów i danych
potrzebnych do frezowania płytki.
List tych wszystkich programów mo emy odnale
Sterowania (gał
User Language Programs). Klikamy na
w drzewie katalogów w Panelu
dany program, aby otrzyma
informacje na jego temat. Informacje te zostan wy wietlone z prawej strony okna.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
86
14.6 J zyk programowania (EAGLE User Language)
Program EAGLE zawiera zintegrowany, podobny do C j zyk programowania (User
Language), który posiada dost p do wszystkich danych (w EAGLE lub w plikach
zewn trznych). Programy User Language mog tworzy pliki dowolnego typu, a nast pnie
generowa dowolne formaty danych u ywanych przez inne programy lub sprz t. Dobrym
przykładem jest plik bon.ulp, generuj cy list materiałów.
J zyk User Language jest wystarczaj cym narz dziem do definiowania własnych
polece , które pó niej mog
by
uruchamiane, na przykład, poprzez naci ni cie
odpowiednich klawiszy funkcyjnych.
Mnóstwo pomysłów wykorzystania programów User Language znajdziemy w plikach
z rozszerzeniem *.ulp oraz w pomocy programu (rozdział po wi cony j zykowi User
Language). Dodatkowe programy User Language mo emy znale
na stronie internetowej:
http://www.cadsoftusa.com/download.htm
14.7 Pliki skryptów
Pliki skryptów to pliki tekstowe zawieraj ce dowolne polecenia EAGLE (komenda
SCRIPT). Pliki skryptów umo liwiaj
u ytkownikowi wprowadzanie swoich własnych
funkcji. W ten sposób otrzymujemy elastyczny interfejs wej ciowy, zdefiniowany za pomoc
polece EAGLE (pomoc programu EAGLE).
Uruchamiamy Edytor bibliotek, a nast pnie za pomoc
EXPORT SCRIPT (po
załadowaniu biblioteki) generujemy plik skryptu. Jest to bardzo dobry przykład do nauki
składni polece EAGLE.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
87
Rozdział 15:
Okno edytora tekstów
Program EAGLE zawiera prosty edytor tekstów. Mo emy u ywa go do edytowania
plików skryptu, programów User Language lub innych plików tekstowych.
Klikamy prawym przyciskiem myszy w obszarze pisania. Zostanie wy wietlone menu
kontekstowe. Zawiera ono ró nego rodzaju funkcje, takie jak: Undo (Cofnij), Redo (Wykonaj
ponownie), Cut (Wytnij), Copy (Kopiuj), Paste (Wklej), Clear (Wyczy ) oraz Select all
(Zaznacz wszystko).
Na górze okna znajduje si dodatkowo pasek menu. Przy pomocy zawartych w nim
polece
mo emy, na przykład, zmieni rozmiar i styl czcionki lub odnale
w tek cie
interesuj ce nas słowo. Poni szy zrzut ekranu przedstawia okno edytora tekstów (Rys. 20).
Rys. 20
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
88
W oknie (odpowiednio od góry) znajduj si :
pasek tytułu (title)
pasek menu (menu bar)
pasek stanu
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
89
Rozdział 16:
Dodatkowe polecenia programu EAGLE
EAGLE zawiera komendy, które nie s wywoływane za pomoc paska narz dziowego
polece . Niemniej jednak s one równie wa ne. Mog one by uruchamiane za pomoc paska
menu, znajduj cego si u góry okna lub po prostu wpisywane w linii polece . Poni ej
znajduje si ich dokładny opis.
16.1 Polecenie ASSIGN
Za pomoc polecenia ASSIGN mo emy edytowa i dowolnie modyfikowa list
klawiszy skrótu wraz z przypisanymi do nich funkcjami. Aby uruchomi polecenie ASSIGN
z paska menu wybieramy kolejno Options/Assign…. Zostanie wy wietlone okno, zawieraj ce
dokładny spis wszystkich klawiszy skrótu. Zaznaczamy (lewym przyciskiem myszy) lini
F6 Grid;. Klikamy przycisk Change. Zostanie wy wietlone okno. Z pola Key wybieramy G.
Nast nie w polu Modifier zaznaczamy Alt i klikamy na OK. Okno Assign zamykamy klikaj c
po raz kolejny na przycisku OK. U ywamy kombinacji klawiszy ALT+G. Siatka zostanie
wy wietlona.
Uwaga: Przypisanie funkcji klawiszom 0-9 oraz A-Z mo liwe jest tylko w przypadku
kombinacji tych klawiszy z klawiszami ALT lub CTRL.
16.2 Polecenie CLOSE
Polecenie CLOSE słu y do zamykania aktualnie otwartego okna. Polecenie CLOSE
uruchamiamy klikaj c na File/Close lub wpisuj c w linii polece :
CLOSE
Uwaga: Polecenie CLOSE to nie to samo co polecenie EXIT. Polecenie CLOSE zamyka
tylko jedno konkretne okno (pozostałe okna programu zostaj otwarte), natomiast u ycie
polecenia EXIT w dowolnym oknie powoduje zamkni cie programu EAGLE wraz ze
wszystkimi otwartymi modułami.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
90
16.3 Polecenie EXPORT
Polecenie EXPORT słu y do eksportowania danych do pliku (na przykład listy
elementów, obrazów itd.). Jest ono bardzo przydatne na przykład, podczas tworzenia
dokumentacji projektu. Aby lepiej zrozumie przydatno
tego polecenia, otwieramy plik
demo1.sch. Nast pnie w linii polece wpisujemy:
EXPORT
Wpisane polecenie potwierdzamy klawiszem ENTER. Zostanie wy wietlone menu. Klikamy
na Partlist. W nowo wy wietlonym oknie dialogowym, w polu Nazwa pliku wpisujemy
partlist.txt. W nowo utworzonym pliku zostanie zapisana lista elementów zastosowanych
w schemacie. Plik ten zawsze mo emy wydrukowa lub edytowa w dowolnym edytorze
tekstów, na przykład w Edytorze tekstów instalowanym wraz z programem EAGLE.
16.4 Polecenie UPDATE
Polecenie UPDATE sprawdza elementy na schemacie lub płytce porównuj c je
z elementami znajduj cymi si w bibliotece i automatycznie aktualizuje je, je li istniej jakie
ró nice (Library/Update… lub Library/Upate all). Menu kontekstowe w Panelu Sterowania
oferuje opcje Use all lub Use none, słu ce do szybkiego selekcjonowania bibliotek.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
91
Rozdział 17:
Warstwy i ich zastosowanie
W przeciwie stwie do wersji Freeware, pełna wersja programu EAGLE oferuje
tworzenie płytek wielowarstwowych. Ka da z nich posiada inn
nazw , numer oraz
zastosowanie. Poni ej znajduje si ich dokładny opis.
17.1 Warstwy modułu Layout Editor
Poni sza tabela (Tab. 6) przedstawia warstwy stosowane w module Layout Editor.
Tab. 6
Numer
Nazwa
Zastosowanie
1
Top
2
Route2
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
3
Route3
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
4
Route4
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
5
Route5
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
6
Route6
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
7
Route7
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
8
Route8
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
9
Route9
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
10
Route10
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
11
Route11
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
12
Route12
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
13
Route13
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
14
Route14
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
15
Route15
Wewn trzna warstwa (sygnał lub zasilanie)
16
Bottom
17
Pads
Wyprowadzenia
18
Vias
Przelotki
19
Unrouted
Warstwa bez sygnałów
cie ki, wierzchnia strona
cie ki, dolna strona
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
92
20
Dimensions
Kraw dzie płytki
21
tPlace
Siatka, wierzchnia strona
22
bPlace
Siatka, dolna strona
23
tOrigins
ródła, wierzchnia strona
24
bOrigins
ródła, dolna strona
25
tNames
Nazwy, wierzchnia strona
26
bNames
Nazwy, dolna strona
27
tValues
Warto ci elementów, wierzchnia strona
28
bValues
Warto ci elementów, dolna strona
29
tStop
Maska zatrzymania lutu, wierzchnia strona
30
bStop
Maska zatrzymania lutu, dolna strona
31
tCream
Cyna, wierzchnia strona
32
bCream
Cyna, dolna strona
33
tFinish
Wyko czenie, wierzchnia strona
34
bFinish
Wyko czenie, dolna strona
35
tGlue
Maska kleju, wierzchnia strona
36
bGlue
Maska kleju, dolna strona
37
tTest
Test, wierzchnia strona
38
bTest
Test, dolna strona
39
tKeepout
Strefy niedozwolone dla elementów, wierzchnia strona
40
tKeepout
Strefy niedozwolone dla elementów, dolna strona
41
tRestrict
Strefy niedozwolone dla cie ek, wierzchnia strona
42
bRestrict
Strefy niedozwolone dla cie ek, dolna strona
43
vRestrict
Strefy niedozwolone dla przelotek
44
Drills
Wiercenia
45
Holes
Otwory
46
Milling
Frezowanie
47
Measures
Pomiary
48
Document
Dokumentacja
49
Reference
Odniesienia
51
tDocu
Szczegółowy zrzut ekranu wierzchniej warstwy
52
bDocu
Szczegółowy zrzut ekranu dolnej warstwy
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
93
17.2 Warstwy modułu Schematic Editor i Device Editor
Poni sza tabela (Tab. 7) przestawia warstwy stosowane w modułach Schematic Editor
i Device Editor.
Tab. 7
Numer
Nazwa
Zastosowanie
91
Nets
Sieci
92
Busses
Szyny
93
Pins
Punkty poł cze
94
Symbols
Symbole elementów
95
Names
Nazwy symboli elementów
96
Values
Warto ci
Nazwy warstw mog
by
zmieniane za pomoc
polecenia LAYER w menu
DISPLAY. Je eli chcemy stworzy własne warstwy, musimy u y numerów wi kszych ni
100. Aby stworzy now warstw , uruchamiamy polecenie DISPLAY, a nast pnie klikamy
przycisk New. Mo emy równie u y linii polece . Je li chcemy, na przykład, warstw
layer 200, Remarks, wpisujemy:
LAYER 200 Remarks
Aby ustawi kolor i styl wypełnienia nowo utworzonej warstwy, uruchamiamy polecenie
DISPLAY.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
94
Rozdział 18:
Przykładowy projekt układu elektronicznego
Po przeczytaniu poprzednich rozdziałów, powinni my ju umie tworzy gotowe
projekty w programie EAGLE. Spróbujmy teraz wykona schemat (Zał cznik 1) i płytk
wzmacniacza operacyjnego opartego na układzie UCY741 (Zał cznik 2). Aby rozpocz
prac
uruchamiamy program EAGLE. W Panelu Sterowania wybieramy odpowiednio
File/New/Schematic. Zostanie uruchomiony Edytor schematów.
18.1 Schemat ideowy
Rysowanie schematu rozpoczynamy od wprowadzenia elementów układu. W tym celu
uruchamiamy polecenie ADD. Z biblioteki wybieramy interesuj ce nas elementy
i umieszczamy je na schemacie. Nast pnie ponownie wybieramy ikon
ADD.
W wyszukiwarce elementów wpisujemy:
*741
W zale no ci od tego jakim układem dysponujemy, wybieramy wersj
czternasto lub
szesnasto-nó kow . Umieszczamy pierwszy i drugi wzmacniacz na schemacie i klikamy na
ikon ze znakiem STOP. Nast pnie wybieramy polecenie INVOKE. Z nowo wy wietlonego
menu wybieramy PWR+- i umieszczamy zasilanie na schemacie. Po wprowadzeniu
wszystkich elementów rozmieszczamy je tak, aby ich poł czenie (według schematu) nie
sprawiało adnych problemów (Rys. 21).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
95
Rys. 21
Rozpoczynamy prowadzenie cie ek. W tym celu wybieramy ikon NET. Liniami
ł czymy elementy według schematu. Nast pnie za pomoc polecenia JUNCTION oznaczamy
wszystkie w zły znajduj ce si na schemacie. Przy pomocy polecenia TEXT natomiast,
wprowadzamy dodatkowe informacje, takie jak oznaczenie wej cia b d wyj cia układu
wzmacniacza.
Istnieje
równie
mo liwo
wprowadzenia
warto ci
poszczególnych
elementów. W tym celu uruchamiamy polecenie VALUE, a nast pnie wybieramy
interesuj cy nas element. W nowo wy wietlonym oknie dialogowych wpisujemy dowoln
warto
i klikamy na OK. W tym momencie schemat jest gotowy (Rys. 22).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
96
Rys. 22
18.2 Płytka drukowana
Kolejnym etapem projektu jest stworzenie płytki drukowanej. Mo na zrobi to na
kilka sposobów. Najprostszym jest oczywi cie przej cie do Edytora płytek drukowanych (za
pomoc polecenia BOARD) i wywołanie polecenia AUTO. Autorouter sam poprowadzi za
nas cie ki. Spróbujmy jednak wykona płytk samodzielnie.
Uruchamiamy program EAGLE. Z Panelu Sterowania wybieramy odpowiednio
File/New/Board. Zostanie otwarte okno modułu Layout Editor. Nasz prac , podobnie jak
w przypadku schematu, rozpoczynamy od wprowadzenia elementów. Uruchamiamy
polecenie ADD. Z biblioteki wybieramy interesuj ce nas elementy. W miejsce układu
UCY741 wybieramy obudow czternasto-nó kow (DIL14). Dodatkowe punkty lutownicze
tworzymy za pomoc polecenia VIA. Za pomoc paska parametrów mo emy ustali dokładne
dane tych punktów, takie jak kształt, rednica (Diameter) lub przekrój (Drill). Nast pnie
rozmieszczamy wszystkie elementy tak, aby mo na było swobodnie poprowadzi
cie ki
(Rys. 23). Projektuj c płytk musimy jednak pami ta , e cie ki nie powi zane w złami nie
mog ł czy si ze sob .
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
97
Rys. 23
Prowadzenie cie ek rozpoczynamy od wywołania polecenia WIRE. Liniami ł czymy
wszystkie elementy według schematu ideowego. Przy pomocy paska parametrów mo emy
dodatkowo zmienia kształt tych linii, ich grubo
(Width), styl (Style) oraz promie linii
zaokr glonych (Miter). Po sko czonym prowadzeniu cie ek płytka jest ju prawie gotowa
(Rys. 24). Za pomoc polecenia CHANGE mo emy jeszcze dodatkowo zmieni grubo
poszczególnych linii lub kształt i rozmiar przelotek. Zapisujemy płytk (najlepiej pod tak
sam nazw jak schemat ideowy). W tym momencie projekt jest ju gotowy.
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
98
Rys. 24
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
99
Wnioski
Wykonuj c moj prac dyplomow , doszedłem do wniosku, e program EAGLE
firmy CADSOFT jest interesuj cym i zarazem bardzo praktycznym narz dziem pracy dla
ka dego elektronika. Dzi ki tej aplikacji tworzenie płytek drukowanych staje si nie tylko
łatwe, ale równie
elementów,
dzi ki
bardzo przyjemne. Program zawiera bogato wyposa on
czemu
mo liwe
jest
projektowanie
prawie
bibliotek
ka dego
układu
elektronicznego. Praktyczn cech programu jest równie funkcja sprawdzania poprawno ci
elektrycznej
oraz
funkcja
automatycznego
zaprojektowanie płytki drukowanej staje si
prowadzenia
cie ek,
mo liwe równie
dzi ki
której
dla pocz tkuj cych
elektroników. Podczas pracy z programem zauwa yłem jednak, e w przypadku bardziej
zaawansowanych układów elektronicznych EAGLE nie zawsze radzi sobie z automatycznym
prowadzeniem cie ek na jednej warstwie. W takim przypadku nale y poprowadzi
samodzielnie b d wykorzysta mo liwo
cie ki
pracy na dwóch warstwach.
Poniewa program dost pny jest zarówno w wersji na system operacyjny Microsoft
Windows jak i na system operacyjny Linux, zainstalowanie i uruchomienie go na dowolnym
komputerze klasy PC nie sprawia najmniejszych kłopotów. Jest to ogromna cecha tej
aplikacji, poniewa dzi ki temu nasze stanowisko pracy nie musi znajdowa si w domu, lecz
w ka dym innym miejscu wyposa onym w komputer klasy PC (kafejka internetowa, szkolna
pracownia informatyczna, biuro).
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
100
Bibliografia
Pisz c moj prac korzystałem z nast puj cych pozycji bibliograficznych:
plik tutorial-eng.pdf pobrany ze strony internetowej http://www.cadsoftusa.com
plik manual-eng.pdf pobrany ze strony internetowej http://www.cadsoftusa.com
archiwalny numer czasopisma „Praktyczny elektronik” 02/2000
archiwalne numery czasopisma „Nowy elektronik” 2/2004, 3/2004, 4/2004
S.M.H. Collin, C.Głowi ski „Słownik komputerów i internetu”
C.M. Schwarz, M. A. Seaton, J. Fisiak „English Polish Learner’s Dictionary”
M. M. Berger, T. Jaworska, A. Baranowska, M. Bara ska „Słownik
naukowo-techniczny angielsko-polski”
strona internetowa http://ket5.tuniv.szczecin.pl/aipk/eagle/eaglepol.html
strona internetowa http://ket5.tuniv.szczecin.pl/aipk/eagle1/index.html
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
101
Zał czniki
Zespół Szkół Mechaniczno – Elektrycznych w Trzebini
102